Kantlijnnotities

  Niet eerder dan vandaag, uitgerekend vandaag, schiet het me te binnen dat jij de enige vrouw in mijn leven was die ik nooit bij naam hoefde te noemen niet als ik je aansprak, niet als ik je iets vroeg, zelfs nu niet,   als ik aan je denk of je beeltenis groet. Niet eerder dan vandaag, uitgerekend vandaag, besef ik hoe vreemd het is dat we het al die tijd zo volkomen normaal vonden dat het een beetje gek was geweest als ik jou bij je naam had genoemd, jij van wie ik mijn naam kreeg zodra ik een teken van leven gaf Weet je – ach, natuurlijk weet je het – hoe gelukkig ik mij prijs dat ik jou, als ik je aansprak, als ik je iets vroeg, zelfs nu, als ik aan je denk of je beeltenis groet, moeder mag noemen., moeder, voor altijd.

Ons moeder is niet de grootste fan van Moederdag. Dat vonden wij als kind niet fijn, herinner ik mij. We vonden het zelfs lastig. Het werkje dat we op school maakten, mislukte ook altijd. Het werd zelden, of beter, nooit door de meester als voorbeeld geshowd aan de andere kinderen. Het gepruts was al van ver te zien. Maar dat was niet de reden waarom ons moeder elk jaar opnieuw onze lofzang op haar moederschap eerder zuinig dan uitbundig in ontvangst nam.  Elke dag Moederdag? “Leuk,” zei ze, “maar nog leuker zou zijn als je van elke dag een beetje Moederdag zou maken.” Ze had gelijk, natuurlijk. Maar eenvoudig was dat niet. De maandag erop wou dat nog wel lukken – “Oké, moeder, we helpen bij de vaat..” maar   op dinsdag durfden we dat al vergeten en op woensdag haalden we alweer kattenkwaad uit en op donderdag enz. Ze heeft gelijk, ons moeder, maar niet helemaal. Vinden we nu. Er zijn dagen – zoals feestdagen – waren toeters en bellen bij horen. Maar elke dag ...

"Een verwend nest, dat was je", hoor ik wel eens van anderen als ik vertel hoe ik als tiener aan de ontbijttafel nooit boterhammen at voordat mijn moeder ze had gesmeerd. Met boter en perensiroop. Zelfs als een klant moeder in haar winkel aan de praat hield, wachtte ik geduldig tot ze weer in de keuken was. "Dat zou je nu niet meer moeten proberen", zei een verpleegster, zichtbaar verontwaardigd. Ze sneed de boterhammen van wijlen mijn vader toen hij in het ziekenhuis verbleef. "Nee," zei ik. En ik twijfelde. Of ik nu al of niet beschaamd hoefde te zijn over dat tienergedrag van me eertijds. En nu weet ik het.  Nee. Ik hoef me er niet over te schamen. We werden niet verwend. RITUELEN En dat boterhamsmeren dan? Toegegeven, we vonden het heerlijk. Maar toen we het huis uit waren en gingen we als vanzelf zelf smeren. Ze hebben dus ongelijk, zij die ons, omwille van dat boterhamsmeren, een verwend nest noemen. Weten zij veel dat het om een gekoesterd...