Doorgaan naar hoofdcontent

HERINNERD. Onze gemeentelijke kerststal was er een die zelfs de gelovigen niet wilden...

Onze gemeentelijke kerststal in de jaren zestig: een manshoge wastrommel op een voet. Ze had de schijn van inox, maar misschien was het gewoon goedkoop plaatijzer. Rond dus. Aan de buitenkant blauw. En binnen, onder enkele tl-lampen drie witte figuren, een soort van smalle, aaneengeklitte piramides: twee grote en in het midden een kleine. Wie van de twee grote nu precies Maria was, daar hadden we het raden naar. De kleinste onder de grote, misschien? Over het kindeke was geen twijfel: dat lag - stond eigenlijk - in het midden. Ze leken alle drie van isomo, dat was toen - we zijn in de jaren zestig -  iets nieuws waarvan we vooral wisten dat het vreselijk kon piepen als we daarmee over een raam wreven. Piepschuim dus. Maar daar leek het alleen maar op. Vermoedelijk waren ze uit een zwaardere materie opgetrokken, want de trommelstal is nooit aan het rollen gegaan toen het ging waaien.

MODERNISTISCH OF ZOIETS

Niemand moest die stal. We vonden het alweer typisch voor ons dorp: het leek nergens op. Modernistisch, want een en al transparantie - warm zal het piramidekindje het er niet gehad hebben, het waaide er zo doorheen - , efficiënt - geen gezeul met beelden allerhande -, multi-interpreteerbaar - het heilig gezinnetje als één aaneengesloten blok, het was niemand en het kon iedereen zijn, onherbergzame plek, van alle tijden - en gebouwd uit eigentijdse materialen.
Vergeet het dat iemand het zo kreeg uitgelegd. Wij hebben tot op vandaag niet kunnen achterhalen waar het gemeentebestuur die stal vandaan heeft gehaald. Wij - gelovigen en ongelovigen - die laatsten hoorden we zelden of nooit en als ze al iets zeiden, dan geloofden de gelovigen hen niet als ze al naar die mensen zouden geluisterd hebben - vonden de stal maar niets. Niets om naar te kijken, niets om ons druk over te maken. Ze stond naast het portaal van de kerk, we liepen er achteloos aan voorbij, alleen de ouderen mompelden wat. Iets wreedaardigs, vermoedden wij, want bewust onverstaanbaar.


We hadden ook een moderne kruisweg en de link met de stal was vlug gemaakt. Pas op, misschien was het een kloon van een Picassostal - hoewel, daarvoor waren de figuren te strak. Waren het kubussen geweest, dan had ze alles gehad van het kubisme. Maar een ronde trommel en piramidale figuren hoorden niet thuis in het kubisme. Laat het ons houden op een jaren-zestig-modernisme.


NIEUWLICHTERIJ

Misschien is er ooit een eindwerk over geschreven, misschien zwerft in een van de gemeentelijke archiefkasten nog een 'beknopte toelichting bij cilinder met non-figuratieve kerst-associatieve beelden' of - wie weet - bestaat er zelfs een exegetisch werkje van een priester die zich als een messias van het modernisme wou profileren, maar die na de stal voorgoed onder de christelijke radar verdween.
Ze is verdwenen. Ineens stond ze er niet meer. En missen we haar? We vermoeden van niet. Maar... en dat was dan toch weer het interessante van die stal: met de stal hadden we iets waarmee we ons als dorp konden onderscheiden van alle andere dorpen en steden. En daar pakten we dan wel graag mee uit. Wij hadden een stal die zelfs gelovigen niet wilden. Daar kan de heisa die er nu over gemeentelijke kerststallen wordt gemaakt, niet tegenop.



Populaire posts van deze blog

IN MEMORIAM. Moeder, je leven was een milde mozaïek van het kleine, goede gebaar

GEZIEN. Herfst: als stilte de uitgelatenheid van de zomer overstemt...

GEBOREN. Als onze dochter moeder wordt... welkom, kleine Georges!

VERBAASD. En ineens is 'Kaat' uit Thuis een journaalitem...

Eén van de avondjournaals op Eén van de week sloot met een item over de naamsverandering van Franky uit de soap Thuis. Hij werd een zij en heet voortaan Kaat. De Thuis-volgers wisten dat al - nieuws was het dus niet meer - en voor wie Thuis niet volgt, is het bericht totaal zinloos. Wat doet zo'n item dan in het journaal, vroegen wij ons af. We blijven het antwoord schuldig

AUTOPROMOTIE
Tenzij het bericht bedoeld was als autopromotie voor de zender en zijn producties. Maar verwachten wij dat van een journaal op Eén? Wij in geen geval.
Natuurlijk, elke vorm van fictie heeft zijn eigen werkelijkheid en dat de werkelijkheid ook altijd wel een portie fictie meedraagt, tot daar aan toe. We stellen alleen maar vast dat in onze samenleving werkelijkheid en fictie almaar meer mengvormen worden en daarmee maken wij het onszelf en onze samenleving alleen maar nodeloos complexer.

BEGREPEN. Gennez' voorstel voor schooldag van 8 tot 18 is minder waanzinnig dan het lijkt...

Er wordt nogal te keer gegaan tegen het voorstel van Caroline Gennez (SP.a) over die schooldag van 8 tot 18 uur. Ook mevrouw Van Hecke van het vrij onderwijs vindt het - zo lees ik in de kranten - maar niks. En dat verbaast me niet weinig.
Want uitgerekend dat vrije net was indertijd toch dé kampioen om kinderen en jongeren 'godganse' dagen binnen de schoolmuren vast te houden, neen?
Als wij eventjes uit ons vat nostalgie tappen, dan herinneren wij ons dat wij op het college 's ochtends om 8 uur werden verwacht en dat wij de poorten van datzelfde college 's avonds om precies 19 uur weer zagen openzwaaien om ons naar huis te laten fietsen. Van 8 tot 19 uur was dat dus.

Studie, studie, studie en studie

Lange dagen waren het. 's Winters vertrokken we in de duisternis, 's avonds keerden we in het donker huiswaarts. We waren minstens 12 uur van huis. Van halfacht, ten laatste tot half acht, ten vroegste.
Waarvoor we al die tijd van doen hadden? Studie. Er was studie v…

VADERDAG. Voor de laatste keer doe ik voor hem wat hij jarenlang voor mij deed...

Ze ligt hier voor me, de vensterenveloppe van de Federale Overheidsdienst Financiën. Uitgerekend op Vaderdag. Zijn naam erop en het adres waar hij intussen al meer dan een jaar niet meer woont. Er lagen er omstreeks deze tijd jarenlang talloze van die enveloppes bij hem, bij ons, thuis op tafel. Van mensen, die net als ik, er weing of geen kennis van hadden wat waar precies moest worden ingevuld.

Voor en na de komma Hij kon dat natuurlijk wel en hij had er ook altijd zin in. In gecijfer, zelfs tot ver na de komma. Wij strandden doorgaans al ruim voor we nog maar een komma konden vermoeden. Dat aangifteformulier, dat van hem en moeder, dat van kennissen en vrienden, dat van familie, dat was haast een leven lang zijn zorg. Terwijl wij seizoensgebonden leefden, leefde hij op het ritme van de aanslagjaren. Met terugwerkende kracht, haast. Ook dus nu weer, met dat aangifteformulier dat een jaar na zijn overlijden arriveert.

Koud zweetEn nu, op Vaderdag, ligt die mosterdgele vensterenvelop…

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

VERWONDERD. Geldt dat ook voor ons: ons geboortejaar als kwaliteitslabel?

De wafels steken al langer in de automaat, maar het was me pas vanmorgen opgevallen. Op de plastic verpakking  onder de merknaam vermeldt de wafelbakkerij een jaartal. "since 1963" staat er gedrukt. Kijk eens aan, dacht ik, dat bedrijf is jonger dan ik en voert zijn leeftijd aan als kwaliteitslabel. Want wat zou die wafelbakkerij met dat 'since 1963' anders willen zeggen? Wil zij ons wijzen op traditie? Op vasthoudendheid? Degelijkheid? "Het begon met één wafel en zie, 54 jaar later, bakken we ze nog altijd alsof het onze eerste wafels waren?" Wanneer zou Steg-Jola beslist hebben om zijn startjaar als label mee te geven? In 2013 naar aanleiding van zijn 50ste verjaardag?
We hebben er het gissen naar.


LEEFTIJD OF OUDERDOM En toen vroeg ik me af of het vermelden van zo'n jaartal hetzelfde effect heeft bij mensen. Kunnen wij ons geboortejaar inmiddels aanvoeren als kwaliteitslabel?
Sinds we de vijftig voorbij zijn, houden we ons in gezelschap gedeisd als h…

HERINNERD. In Memoriam. Gabriël Gheysen, meester én een maestro con brio

Terpsichore. Daar moeten wij aan denken als we het overlijden vernemen van Meester Gabriël. De herinnering voert ons terug naar de Kortrijkse stadsschouwburg. Een zondagmiddag. Terpsichore is het keuzewerk waarmee de harmonie De Kunstvrienden op het provinciaal concours haar plaats in de hoogste afdeling verdedigt. Een werk van de onlangs overleden André Waignein.

BEMOEDIGENDE BLIK
De klarinetten zetten het stuk bijna - bijna - geluidloos in. De zenuwen zijn zo gespannen dat we ze van mekaar in de klank van onze klarinet horen. Onze dirigent Meester Gabriël voelt als geen ander de spanning, hij is een en al concentratie, maar  hij weet dat die 2de en 3de klarinetten niet al te zelfzeker en klankvast zullen beginnen.  Hij kent zijn pappenheimers. Een lichte bemoedigende blik volstaat, en hoor,  het lukt, we zijn vertrokken...


PASSIE, JA. MAAR BEHEERST
Geen show, geen wilde von Karajan-gestes, geen tirades, geen glamour. Daar paste hij met een zekere cool voor. Geduld, concentratie, gedr…

GESPOT. Koperwieken in de tuin

Eerst zat er een, vervolgens waren ze met zijn tweeën. Lijsters dachten we eerst. Alhoewel... die roestvlekken op de flanken. Een koperwiek misschien? We dachten eraan omdat we zondagavond op het Nederlandse scherm - het programma Kunststof dan nog wel - een beeld van een koperwiek hadden gezien.
We grijpen naar de verrekijker en de vogelgids. De eerste vinden we snel, de tweede verschuilt zich ergens in of onder een stapel boeken. Niet te vinden.

Roestvlekken
Geen tijd verliezen, vogels laten niet op zich wachten en al zeker niet de eerder zeldzame gasten. Het was jaren geleden dat we hier nog koperwieken op bezoek hadden gehad. Toen waren ineens een tiental. Hoelang geleden?  Dat is moeilijk te achterhalen? Misschien vijf jaar geleden of meer zelfs...
We zien door de verrekijker de bruine flanken, de gestreepte borst en de opvallende witte wenkbrauwstreep en nog zo'n witte streep die vanuit het bekje vertrekt.
Geen vogelgids te vinden, maar het web brengt soelaas én bevestiging.…