Doorgaan naar hoofdcontent

AFSCHEID. Oud-leraar en priester Luc Suys - classicus, KSA-'heemkundige' en schilder - is niet meer

Vanavond liep het bericht van het bisdom binnen dat Luc Suys in Lauwe was overleden. We werden met de slag terug gekatapulteerd naar... september 1970, naar het Sint-Jozefscollege in Izegem, meer bepaald naar de klaslokalen boven de garages, vlak naast de sportzaal en in de onmiddellijke nabijheid van de collegekapel. De zesde Latijnse B.

LATIJNSE WOORDJES

Daar gaf hij ons, als leraar Latijn, dagelijks de lijst met 10 Latijnse woordjes die we uit het hoofd moesten leren. Elke dag ook overhoring, op een half blaadje gelijnd papier. Voornaam, naam, datum en - ik vermoed, maar ben het niet zeker - de vermelding JMJ, die stond voor Jezus Maria Jozef. En vervolgens 10 woordjes, een selectie uit de 10 van daags voordien en uit de reeksen van de dagen  ervoor. Een intensieve methode, maar met resultaat. De Woordenlijst was ook een prachtig, stevig uitgegeven boek van de intussen verdwenen uitgeverij Desclée De Brouwer uit Brugge. Negen uur per week.

SCHOOLAGENDA

De resultaten van de overhoring vonden we wekelijks op zaterdag in onze schoolagenda, die we pas kregen als de 'principaal', de directeur, die zaterochtend vanop de trede vooraan in de klas ze kwam proclameren.
Luc Suys was een Eerwaarde Heer. Zo spraken wij de priesters aan. Dat hoorde zo en in die dagen wees er niets op dat er onder hen waren die het met die eer en die waarden niet zo nauw namen.

EERWAARDE HEER


De lokalen met de neergelaten rolluiken waren de Latijnse.

Eerwaarde Heer Suys dus. In grijsgrauwe stofjas. De meesten droegen toen nog een stofjas voor de klas. Die van Luc Suys was grijs en dat correspondeerde met de zware zwarte brilmontuur, het zwarte hemd en de romeinse boord die hij doorgaans droeg. Mei '68 zou bij ons pas drie jaar later - in 1973-1974 vermoed ik - met de eerste betogingen tegen defensieminsiter Vanden Boeynants voorbijkomen.



STRAK EN ZUINIG


Hij stond strak voor de klas, sprak zuinig, zonder tierlantijnen en liet God zelden in de klas, die hoorde in de kapel. Godsdienst kregen we van onze leraar Nederlands, die ook geschiedenis gaf, samen ook goed voor 9 uur per week. De twee waren mekaars tegenbeeld voor de klas. De chaoot van Nederlands tegenover de flegmaticus. En ze lieten er geen twijfel over dat de een de ander niet echt mocht. Een conflict bleef nooit lang uit en bleef ook lang
e tijd nasluimeren. We vonden dat spannend en lieten niet na om de twee af en toe tegen mekaar op te stoken.

SCHILDERKUNST

Gaandeweg ontdekten we dat onze leraar Latijn behalve priester ook kunstschilder was: hij sierde de muren van de schoolrefter op. Hij deed dat in volkomen consequentie met zijn karakter: vlak en strak. Mondriaan op zijn Vlaams: grotere vlakken en lijnen die niet ophielden voor een buiging.
In ons dorp maakten we in datzelfde jaar kennis met een andere Luc Suys: hij was proost van onze KSA-afdeling en ontpopte er zich als een gewiekst onderhandelaar met het gemeentebestuur. Met succes, overigens, want onze afdeling hoefde niet langer op dooltocht voor een lokaal. Een oude maalderij werd gekocht en totaal heringericht  en opgekalefaterd onder zijn leiding. Het KSA-heem Het Kraaienest staat er nog altijd. Na enkele maanden vonden we er haast dezelfde muurtekeningen als op school. Dat was zijn werk, als 'heem'-kundige.


GRIEKS OF WISKUNDE

Een keertje kwam hij bij ons thuis. Dat was toen we er niet uitraakten of ik in dat tweede jaar voor Grieks of voor wiskunde zou gaan. Hij rookte sigaartjes en dronk bier dat hem al nog korte tijd spraakzamer maakten dan we hem ooit op school hadden bezig gehoord. Tegen het eind van de avond wisten we dat we voor Grieks zouden gaan. Of het aan het bier lag of aan mezelf is niet bekend, maar het Grieks hielden wij het jaar daarop al na een trimester voor bekeken. Het Latijn ook. Het werd - een jaar later - wiskunde en daar zijn we niet ongelukkig van geworden. De jaren daarop ruilde de eerwaarde heer Luc Suys zijn lerarenbestaan voor dat van parochiepriester en verdween hij uit ons gezichtsveld. Tot zijn naam vanavond ineens hier op het scherm verscheen. Een dode naam, maar een levende herinnering.
(De foto van de klaslokalen is van Lucien Vandenbroucke, FB Sint-Jozefscollege Izegem)

Populaire posts van deze blog

Help, Sinterklaas is een vrouw...

Het moest er van komen, natuurlijk. Wie erkenning wil als Werelderfgoed, moet zich buiten zijn dorp wagen en zich aan de wereld presenteren. Dat niet iedereen dan applaudiseert met wat je presenteert, hoort er bij. Geef toe, wie niet van kindsbeen af vertrouwd is met de Sinterklaastraditie, moet daar ongetwijfeld vragen over hebben. Niet alleen over het zwart van de knecht van Sinterklaas, maar ook over de outfit van de Sint - een bisschop dan nog wel - en niet in het minst over de vreemde 'pedagogiek' die hij met zich meevoert over de daken. Waar ouders niet in slagen, lost hij in het slechtste geval met 'zak en roe' op en in het beste geval koopt hij de kinderen om met speelgoedgeschenken. Overigens, waarom was er ook nooit eerder protest van vrouwen tegen die homogeen mannelijk gezelschap?
Voor de eeuwigheid Tradities moeten we in ere houden, wordt er bij hoog en bij laag beweerd. Maar is dat zo? Laat ons hopen dat dit niet per se het geval is. Het alternatief - een…

AFGEVRAAGD. Hoe oud is het water in zo'n regendruppel die op het venster valt?

Regendruppels op het raam. Ze zijn transparant. We kunnen er haast doorheen kijken. En misschien was het precies daardoor, door hun transparantie, dat ik mij nooit eerder heb afgevraagd waar het water waarmee zo'n regendruppel zich heeft gevormd, van afkomstig is. Zijn transparantie versluiert zijn geschiedenis.

Hoe oud is dat water? Was het er altijd al? Misschien lag zo'n druppel eeuwen en eeuwen onaangeroerd vermomd als sneeuw op een van 's werelds hoogste bergtoppen. En kon zo'n sneeuwkristal ineens ontsnappen, door de opwarming. Zich in een stroom gooien, ergens op een rots belanden, een steen in een niets ontziende zon en reisde hij verder, die druppel, als damp, gedragen en gedreven door zwoele winden, tot hij bevangen door hoogtevrees, ging samenklonteren met andere bange druppels om uiteindelijk hier uit een hoogzwangere wolk te plenzen, op een doordeweekse zondag, op een raam. Om vervolgens voor een tijdje te verdwijnen in een dorstige grond om van daaruit we…

VERBAASD. En ineens is 'Kaat' uit Thuis een journaalitem...

Eén van de avondjournaals op Eén van de week sloot met een item over de naamsverandering van Franky uit de soap Thuis. Hij werd een zij en heet voortaan Kaat. De Thuis-volgers wisten dat al - nieuws was het dus niet meer - en voor wie Thuis niet volgt, is het bericht totaal zinloos. Wat doet zo'n item dan in het journaal, vroegen wij ons af. We blijven het antwoord schuldig

AUTOPROMOTIE
Tenzij het bericht bedoeld was als autopromotie voor de zender en zijn producties. Maar verwachten wij dat van een journaal op Eén? Wij in geen geval.
Natuurlijk, elke vorm van fictie heeft zijn eigen werkelijkheid en dat de werkelijkheid ook altijd wel een portie fictie meedraagt, tot daar aan toe. We stellen alleen maar vast dat in onze samenleving werkelijkheid en fictie almaar meer mengvormen worden en daarmee maken wij het onszelf en onze samenleving alleen maar nodeloos complexer.

GELEZEN. Sinterklaas: open brief van Nicodemus naar aanleiding van de Pietenkwestie

Aan al wie het lezen wil, aan allen die de tradities hoog  in het vaandel voeren en aan alle overzoenlijken,

U kent mij niet, vrees ik. En hoewel ik u volkomen begrijp, betreur ik het. Misschien, heel misschien herinneren uw ouders mij nog. Mijn naam is Nicodemus. Zegt u dat iets?  Nee? Jammer. Maar vraag het eens aan uw ouders. Als ze heel diep nadenken zal hen het beeld dagen - hoop ik - van een man in pij, zonder mijter, zonder staf, die de Sint mocht vergezellen. Samen met een van de Pieten. We waren met zijn drieën als we halfweg november de kinderen thuis bezochten.

SCHRIFTGELEERDE Piet droeg de zak, ikzelf mocht het Boek van de Sint torsen en het hem aanreiken zodra hij  bij de kinderen thuis hun rapportje voorlas. De wensen van de kinderen mocht ik dan weer noteren in het Boek. Ik was niet voor niets een 'schriftgeleerde'. 
Dat waren leuke tijden, herinner ik mij, met veel plezier. Het is me nog altijd niet duidelijk waarom ik ineens niet meer mee hoefde op Sintentocht. N…

GESCHREVEN. Eigenlijk zijn het ouders die hun kinderen een nieuwjaarsbrief moeten schrijven...

Nieuwjaarsbrief van een vader aan zijn dochter en zoon...
We hebben het nooit eerder in vraag gesteld en vinden dat niet alleen vreemd maar betreuren het ten zeerste. Waarom verlangden wij indertijd van jullie dat je nagelbijtend van de zenuwen - want een verspreking is zo gebeurd - aan ons op Nieuwjaardag - met averechtse ooms en bemoeizuchtige tantes in het publiek - jullie wensen voor het nieuwe jaar voorlazen?
In klas voorgekauwde kost, die elk jaar weer wordt opgewarmd en amechtig wordt geserveerd, dachten jullie over de brieven. En gelijk had je. Het hoorde niet, maar het gebeurde. Traditie, weet je wel.

WARME WERELD
Tradities zijn er om in vraag te worden gesteld. Dat weten jullie intussen. En zie, liever laat dan helemaal niet, doen we het... en we kunnen niet anders dan vast te stellen dat het al die tijd eigenlijk andersom moest. Het zijn ouders die hun kinderen alle goeds mogen toewensen.
En dat doen we, ook al weten we niet zo goed hoe we dat 'alle goeds' concreet ku…

UITWUIVEN. Dertig is hij, bijna en toch zagen wij weer het kleine jongetje dat voor het eerst de speelplaats opstapt...

Luchthaven Zaventem. De vlucht naar Dubai en vervolgens naar Adelaide heeft geen vertraging. Voor ons staat een bijna-dertiger, een kop groter dan wij, hij houdt het overzicht, waakt over zijn koffers, wijkt nauwelijks van zijn vriendin en lijkt weinig last van nervositeit te hebben. We kijken hem aan, verliezen hem niet uit het oog, om maar niets te moeten missen van zijn mimiek, van wat hij denkt en zegt en gebaart en toch, toch gaan op dat zelfde moment duizend-en-een filmrollen aan het draaien in ons hoofd.
Het is niet fraai, uitgerekend nu, nu hij voor een vol jaar Vlaanderen ruilt voor Australië. Het hoort eigenlijk niet, maar de beelden tollen eigengereid in dat warrig hoofd van ons. Ach kijk, we zien ineens het kleine, fragiele jongetje dat met rustige pas voor het eerst over de speelplaats stapt, zonder ommezien. Aan de hand van zijn zus. We worden ineens weer net zo week als toen, die eerste schooldag.

CALEIDOSCOOPAch, we zien zoveel passeren. De beelden tuimelen over mekaar.…

GEZIEN. UPDATE. Een geknipt jaar. Bakken knipsels over boeken en literatuur uitgeschud boven de zeef...

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

Walter Boeykens en het charisma van de klarinettist

Walter Boeykens is overleden en - het kan vreemd klinken - gelukkig, we hebben het vandaag meermaals gehoord. Hij was ook niet zo maar een klarinettist. Hij was dé klarinettist in Vlaanderen. Hij gaf als geen ander zijn charisma door aan de klarinet, aan de harmonieën, de ensembles en de orkesten waarvan hij altijd meer was dan alleen maar de muzikant.
Hij verdient een monument of op zijn minst een prijs die naar hem genoemd wordt.

  Op een zekere manier deed het ons altijd pijn als we hem hoorden spelen. We voelden ons schuldig. Want ooit, ooit hadden wij de klarinet verraden. Hoe durfden we? Geen instrument dat zo diep en zo donker een klank kan kleuren, geen instrument dat zo frivool en helder hoog kan zingen, geen instrument dat zich zo naturel virtuoos laat bespelen als een klarinet. En dat hebben wij ooit afscheid van genomen.
Ze ligt op de boekenkast, onder het stof en - we hebben ze vanavond nog eens bovengehaald - zonder glans, de sleutels stroef en steeg. Ze lijkt oo…

GETWIJFELD. Tegen beter weten in: er stak avontuur in die lintbebouwing

Er is heel veel tegen. Daarover zijn we het eens. Ze is van alle te. Te duur, te gevaarlijk, te lelijk, te ruimteverslindend... Over die lintbebouwing in onze dorpen en randsteden valt weinig positiefs te vertellen. Dat heeft onze Vlaamse Bouwmeester goed gezien. En toch, toch lag ze ons na aan het hart, die lintbebouwing. Nog altijd eigenlijk. Tegen beter wet
en in.

GRASLINT
"Een huis zonder land is een huis zonder eten." We horen het onze grootoom nog zeggen. Kan bijna niet anders, hij zei het haast elke dag. De oorlog, weet u wel. En daarna. "We kwamen bij valavond thuis van het werk, gooiden onze jas op de haag, namen de spade en  legden de akker in winterbedden...En 's zomers was het vroeg dag, we moesten met de oogst naar de vroegmarkt..."
De winters zijn intussen lang geen winters meer en nog maar weinigen onder ons zullen als ze het over winterbedden hebben hun akkers bedoelen. Grasland werden ze, die akkers. De een na de ander. Achter het straatlint tek…