Doorgaan naar hoofdcontent

AFSCHEID. Oud-leraar en priester Luc Suys - classicus, KSA-'heemkundige' en schilder - is niet meer

Vanavond liep het bericht van het bisdom binnen dat Luc Suys in Lauwe was overleden. We werden met de slag terug gekatapulteerd naar... september 1970, naar het Sint-Jozefscollege in Izegem, meer bepaald naar de klaslokalen boven de garages, vlak naast de sportzaal en in de onmiddellijke nabijheid van de collegekapel. De zesde Latijnse B.

LATIJNSE WOORDJES

Daar gaf hij ons, als leraar Latijn, dagelijks de lijst met 10 Latijnse woordjes die we uit het hoofd moesten leren. Elke dag ook overhoring, op een half blaadje gelijnd papier. Voornaam, naam, datum en - ik vermoed, maar ben het niet zeker - de vermelding JMJ, die stond voor Jezus Maria Jozef. En vervolgens 10 woordjes, een selectie uit de 10 van daags voordien en uit de reeksen van de dagen  ervoor. Een intensieve methode, maar met resultaat. De Woordenlijst was ook een prachtig, stevig uitgegeven boek van de intussen verdwenen uitgeverij Desclée De Brouwer uit Brugge. Negen uur per week.

SCHOOLAGENDA

De resultaten van de overhoring vonden we wekelijks op zaterdag in onze schoolagenda, die we pas kregen als de 'principaal', de directeur, die zaterochtend vanop de trede vooraan in de klas ze kwam proclameren.
Luc Suys was een Eerwaarde Heer. Zo spraken wij de priesters aan. Dat hoorde zo en in die dagen wees er niets op dat er onder hen waren die het met die eer en die waarden niet zo nauw namen.

EERWAARDE HEER


De lokalen met de neergelaten rolluiken waren de Latijnse.

Eerwaarde Heer Suys dus. In grijsgrauwe stofjas. De meesten droegen toen nog een stofjas voor de klas. Die van Luc Suys was grijs en dat correspondeerde met de zware zwarte brilmontuur, het zwarte hemd en de romeinse boord die hij doorgaans droeg. Mei '68 zou bij ons pas drie jaar later - in 1973-1974 vermoed ik - met de eerste betogingen tegen defensieminsiter Vanden Boeynants voorbijkomen.



STRAK EN ZUINIG


Hij stond strak voor de klas, sprak zuinig, zonder tierlantijnen en liet God zelden in de klas, die hoorde in de kapel. Godsdienst kregen we van onze leraar Nederlands, die ook geschiedenis gaf, samen ook goed voor 9 uur per week. De twee waren mekaars tegenbeeld voor de klas. De chaoot van Nederlands tegenover de flegmaticus. En ze lieten er geen twijfel over dat de een de ander niet echt mocht. Een conflict bleef nooit lang uit en bleef ook lang
e tijd nasluimeren. We vonden dat spannend en lieten niet na om de twee af en toe tegen mekaar op te stoken.

SCHILDERKUNST

Gaandeweg ontdekten we dat onze leraar Latijn behalve priester ook kunstschilder was: hij sierde de muren van de schoolrefter op. Hij deed dat in volkomen consequentie met zijn karakter: vlak en strak. Mondriaan op zijn Vlaams: grotere vlakken en lijnen die niet ophielden voor een buiging.
In ons dorp maakten we in datzelfde jaar kennis met een andere Luc Suys: hij was proost van onze KSA-afdeling en ontpopte er zich als een gewiekst onderhandelaar met het gemeentebestuur. Met succes, overigens, want onze afdeling hoefde niet langer op dooltocht voor een lokaal. Een oude maalderij werd gekocht en totaal heringericht  en opgekalefaterd onder zijn leiding. Het KSA-heem Het Kraaienest staat er nog altijd. Na enkele maanden vonden we er haast dezelfde muurtekeningen als op school. Dat was zijn werk, als 'heem'-kundige.


GRIEKS OF WISKUNDE

Een keertje kwam hij bij ons thuis. Dat was toen we er niet uitraakten of ik in dat tweede jaar voor Grieks of voor wiskunde zou gaan. Hij rookte sigaartjes en dronk bier dat hem al nog korte tijd spraakzamer maakten dan we hem ooit op school hadden bezig gehoord. Tegen het eind van de avond wisten we dat we voor Grieks zouden gaan. Of het aan het bier lag of aan mezelf is niet bekend, maar het Grieks hielden wij het jaar daarop al na een trimester voor bekeken. Het Latijn ook. Het werd - een jaar later - wiskunde en daar zijn we niet ongelukkig van geworden. De jaren daarop ruilde de eerwaarde heer Luc Suys zijn lerarenbestaan voor dat van parochiepriester en verdween hij uit ons gezichtsveld. Tot zijn naam vanavond ineens hier op het scherm verscheen. Een dode naam, maar een levende herinnering.
(De foto van de klaslokalen is van Lucien Vandenbroucke, FB Sint-Jozefscollege Izegem)

Populaire posts van deze blog

VERWARD. In hun eentje in bed en met tienduizenden op straat en in de wei...Pleidooi tegen het 'satten'

SAT. Zo heet de nieuwe slaaptrend. Sleeping Apart Together. Nieuw? Voor ons wel, maar voor een ruim deel van onze samenleving al niet meer zo nieuw, lazen wij vorig weekend in NRC Lux. Lepeltje lepeltje is uit, alleen slapen is in. "Een gezamenlijke slaapkamer is een achterhaald idee, jonge (verliefde) stellen slapen apart."
Zullen we gaan 'satten', vroegen wij hier gisterenavond. De tropische hitte had zich zo onder de dakpannen vastgezet, dat de ramen zichtbaar gingen zweten. Maar zelfs in dat soort ondraaglijke wakke nachten, wordt er bij ons niet  'gesat'.

BIJ DE DUIZENDEN

Het gaat, zo dachten wij toen we het stuk in de krant lazen, een vreemde kant op in onze samenleving. We zijn hyperindividueel en we worden het zo te zien nog het nog meer. Maar we
kunnen de straat niet meer op, geen plein of weide meer op, als we er niet met zijn duizenden samen zijn. We zweten en zwoegen ons schouder aan schouder, kont tegen kont kapot in de massa, we reizen naar magnee…

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

VADERDAG. Voor de laatste keer doe ik voor hem wat hij jarenlang voor mij deed...

Ze ligt hier voor me, de vensterenveloppe van de Federale Overheidsdienst Financiën. Uitgerekend op Vaderdag. Zijn naam erop en het adres waar hij intussen al meer dan een jaar niet meer woont. Er lagen er omstreeks deze tijd jarenlang talloze van die enveloppes bij hem, bij ons, thuis op tafel. Van mensen, die net als ik, er weing of geen kennis van hadden wat waar precies moest worden ingevuld.

Voor en na de komma Hij kon dat natuurlijk wel en hij had er ook altijd zin in. In gecijfer, zelfs tot ver na de komma. Wij strandden doorgaans al ruim voor we nog maar een komma konden vermoeden. Dat aangifteformulier, dat van hem en moeder, dat van kennissen en vrienden, dat van familie, dat was haast een leven lang zijn zorg. Terwijl wij seizoensgebonden leefden, leefde hij op het ritme van de aanslagjaren. Met terugwerkende kracht, haast. Ook dus nu weer, met dat aangifteformulier dat een jaar na zijn overlijden arriveert.

Koud zweetEn nu, op Vaderdag, ligt die mosterdgele vensterenvelop…

GESPANNEN. De langste dag: toch even gevreesd dat er geen einde aan kwam...

Het heeft niet veel gescheeld. Het zag er zelfs naar uit dat hetDat vandaag tot morgen liep. Zo lang duurde vandaag. Op zich niet vreemd, de kalender wist het op voorhand, het was de langste dag van het jaar. Maar het was wel de eerste keer dat er bijna geen einde aan kwam, toch niet vandaag. Zo lang als vandaag duurde de langste dag nooit eerder. Vermoeden wij. Waaraan dat ligt, zal onderwerp van onderzoek zijn, denken wij. Of we dat ook op rekening van de klimaatverandering kunnen plaatsen? Misschien wel. De tijden veranderen, dat weten we intussen, zo oud zijn we al, maar dat nu ook de tijd zelf op de loop is, dat zou wel eens een totaal nieuw gegeven kunnen zijn.
ging gebeuren.

Het was behoorlijk spannend dus. Je mag er niet aan denken wat de gevolgen hadden kunnen zijn als morgen te laat kwam omdat vandaag buiten alle proporties was blijven duren.Want dan zou gisteren op dit ogenblik voor een deel vandaag zijn geweest en waren wij door het verleden ingehaald. En daarop, zo leer…

GENOTEERD. "Consequent denken is iets voor mensen zonder verbeelding"

Voor de weekendeditie van De Morgen is 'Graafwerken Camps' bij Wim Opbrouck neergestreken. Daarin citeert de West-Vlaamse acteur Oscar Wilde. "Consequent denken is iets voor mensen zonder verbeelding". Die gedachte brengt hem rust, aldus Hugo Camps over Wim Opbrouck. "De vrijheid om niet altijd en overal consequent te moeten zijn, geeft ruimte aan twijfel en aan een ondefinieerbaar verlangen naar schoonheid. Inconsequentie voedt ook de estheet."

Ruimte, verbeelding, vrijheid

Hoe vaak, bedenken wij nadat we het gesprek in De Morgen lazen, zetten wij onszelf niet vast, raken we verstrikt in een web van zelf verzonnen én door anderen opgelegde consequenties , hoe vaak betonneren we onszelf niet of laten het door anderen doen met zogenoemde onwrikbare principes, hoe vaak laten wij ons de wet niet dicteren door tradities en gewoontes, waarvan we niet eens meer de oorsprong, laat staan de inhoud kennen...
Geef ons maar de verbeelding, de ruimte om vrij te denken e…

VERBIJSTERD. De wereld van de ondercategorieën of de verbazingwekkende eenvoud van Willy Naessens' wereldbeeld

Meedelen, daar had hij het niet moeilijk mee, zei hij donderdagavond in Reyers laat. Oost-Vlaams entrepreneur Willy Naessens, klein én met schulden begonnen, betaalt met plezier belastingen. "Als we belastingen betalen is het omdat we winst hebben gemaakt en als wij het goed hebben, mogen anderen het ook goed hebben. Alleen... ik heb het lastig met de ondercategorie", zei hij er in een gesprek met onder anderen professor De Grauwe, John Crombez en Björn Rzoska.
Ondercategorie? Ja, de ondercategorie. En wat of wie is dat? "De mensen die hun dopgeld op café zitten te verdrinken..." aldus Willy Naessens.

Klassesysteem
Kan het eenvoudiger? Een wereld in categorieën: een ondercategorie en een bovencategorie. Niet langer het klassesysteem, want daar zit je doorgaans met een lastige middenklasse. Nee, een boven- en een ondercategorie. Keep it simple! Waar kennen we dat van?
Anderzijds, het blijft verbazingwekkend hoe mensen als een Willy Naessens een ingenieus en tot op…

HERINNERD. NRC plaatst Thomas Blondeau in galerij van de 13 bijzondere mensen van wie afscheid werd genomen

Op haar Facebook-pagina brengt NRC een eerbetoon aan  13 bijzondere mensen van wie we noodgedwongen afscheid moesten nemen in 2013. Thomas Blondeau is één van die dertien. Hij prijkt er naast onder anderen Nelson Mandela, Lou Reed, Prins Friso,  Gerrit Krol, Margaret Thatcher en  Hugo Chávez. Met een citaat van Thomas Blondeau als kop van het eerbetoonstuk: “Ik wil best groots en meeslepend leven maar meestal heeft mijn trein gewoon vertraging.”
Hij overleed geheel onverwachts, door een hartslagaderbreuk. In een interview in nrc.next van het weekend ervoor stond nog beschreven hoe goed het met Thomas Blondeau ging: hij had, na een lange worsteling met liefdesverdriet, net een nieuwe vriendin. En zijn derde boek, pas verschenen, kreeg goede recensies. Collega’s en lezers en vrienden waren het erover eens. Met de dood van Blondeau ging een van de meest talentvolle en beloftevolle schrijvers van Nederland verloren.


Zijn gave om het bijzondere aan het alledaagse te verwoorden, met de no…

GEZIEN. UPDATE. Een geknipt jaar. Bakken knipsels over boeken en literatuur uitgeschud boven de zeef...

VERWONDERD. Geldt dat ook voor ons: ons geboortejaar als kwaliteitslabel?

De wafels steken al langer in de automaat, maar het was me pas vanmorgen opgevallen. Op de plastic verpakking  onder de merknaam vermeldt de wafelbakkerij een jaartal. "since 1963" staat er gedrukt. Kijk eens aan, dacht ik, dat bedrijf is jonger dan ik en voert zijn leeftijd aan als kwaliteitslabel. Want wat zou die wafelbakkerij met dat 'since 1963' anders willen zeggen? Wil zij ons wijzen op traditie? Op vasthoudendheid? Degelijkheid? "Het begon met één wafel en zie, 54 jaar later, bakken we ze nog altijd alsof het onze eerste wafels waren?" Wanneer zou Steg-Jola beslist hebben om zijn startjaar als label mee te geven? In 2013 naar aanleiding van zijn 50ste verjaardag?
We hebben er het gissen naar.


LEEFTIJD OF OUDERDOM En toen vroeg ik me af of het vermelden van zo'n jaartal hetzelfde effect heeft bij mensen. Kunnen wij ons geboortejaar inmiddels aanvoeren als kwaliteitslabel?
Sinds we de vijftig voorbij zijn, houden we ons in gezelschap gedeisd als h…

GEHULDIGD. Ereburger Tjok Dessauvage: de terugkeer naar de pure essentie



Hij onderbrak het gesprek twee keer. Eén keer om naar het spel van de witte strepen die vliegtuigen in de lucht schrijven te wijzen. Wat hij precies zei, weet ik niet meer. Tjok Dessauvage - die vandaag door de gemeente tot ereburger wordt 'benoemd' - had het over vormen en lijnen, denk ik. Maar dat hij een tijdlang zweeg, is me bijgebleven. Hij bleef staren en wijzen naar wat de 10 km hoog passerende vliegtuigen hadden getekend.

Potloodtoren

Een andere keer, we stonden bij hem thuis en keken door het venster in de richting van Rollegem-Kapelle. "Kijk, dat potloodtorentje van de kerk van Rollegem..." Dat potloodtorentje... nu hij het zei, zag ik het ook en zie ik het nog altijd. Het is ook een potlood, die toren van Rollegem. Ontelbare keren was ik er voorbijgereden, had ik er wellicht naar gekeken, maar pas wanneer Tjok me erop had gewezen, zag ik het ook, het potlood in die toren.
Ziende blind
Misschien is dat wel de essentie van het kunstenaarschap en zit he…