Doorgaan naar hoofdcontent

GEPROEFD. Okkernoten: wie de kern wil smaken, moet de note kraken...

Het stond, golvend, in een eiken schouwbalk gegraveerd, thuis bij een schoolmakker: Wie de kern wil smaken, moet de note kraken. Zijn vader, in een bruine stofjas boven hemd met das, zware bril, zwarte pijp tussen de tanden, liet zelden na ons er met een doorrookte stem belerend op te wijzen. Hij verdacht ons ervan dat we nog maar weinig noten hadden gekraakt in ons jonge leven en dat we dat in de toekomst evenmin van plan waren. Dat hij misschien gelijk had, vonden we toen nog geen reden om hem dat gelijk ook te gunnen.

Er haperde iets aan de spreuk, vond ik, toen en nu nog altijd. de vrucht wil smaken, moet de note kraken, leek me een beter alternatief. Omdat het een heel karwei was om dat in die eiken balk te corrigeren, zweeg ik erover, toendertijd.
Het woord 'kern' vond ik net zo passend in die zegswijze als een tijdloze keukenstoel in een 19de eeuwse huiskamer. Wie

Ik dacht eraan toen ik van het weekend in de tuin noten aan het rapen was. Er lagen er meer dan ik had verwacht. De notelaar droeg zijn vrucht dit jaar vrij onopvallend. Dat komt omdat een welig tierende klimopplant vrijwel alle takken onderaan heeft ingepalmd. Bij elke windstoot vlogen er noten met een harde klap op het tuinhuisdak van mijn zus. De notelaar stamt trouwens van de oude notelaar die er jaren geleden stond en die uiteindelijk sneuvelde. Verderop staat er nog een jonge, manshoge scheut die dit jaar voor het eerst vrucht draagt. Aan noten zullen we nog niet zo gauw gebrek lijden.

Dat was ooit anders. Thuis, bij mijn ouders,  hadden we geen notelaar. Enkele klasgenoten hadden die wel, thuis of bij hun grootouders - op boerderijen hadden ze toen nog vaak een hoogstammige boomgaard en daar de notelaar zelden. Die jongens kwamen naar school, met hun zakken vol noten, die ze te pas en te onpas kraakten. Hun handen en vingers kleurden bruin van het bolstersap dat zich maar moeilijk liet wegwassen. God, wat waren wij jaloers dat zij mateloos noten konden kraken en proeven. We snakten naar noten, maar het was ondenkbaar dat we die bij de groenteboer - een oom - zouden kopen. Te duur. 

Van noten worden we slim, praamden we tegen moeder. Van studeren ook, luidde haar antwoord. Daar was weinig tegen in te brengen. Langs de  inmiddels verdwenen kerkewegel waarlangs we naar school liepen, stond er een notelaar. Sommige jongens durfden het aan om op dat stukje niemandsweide de noten te rapen, maar wij waagden ons daar niet op. Bang dat we er zouden weggejaagd worden of dat iemand uit de belendende huisjes ons voor dieven zou uitschelden. Stel je voor dat ze bij ons thuis kwamen zeggen dat we noten hadden gestolen...

Dat we van noten eten slim zouden worden, leidden we af uit de vorm van het vruchtvlees natuurlijk. Dat zag
er in de dop precies uit als onze hersenen. Dachten wij. Dat noten om diverse redenen gezond waren, daarover werd toen niet zo vaak als nu gerept. Gezond eten was toen geen gespreksonderwerp. Mensen wilden doordeweeks vooral voedzaam eten, betaalbaar en vlot bereidbaar. Op zondag mocht het eten behalve voedzaam ook lekker smaken.

Waaraan een mens al niet denkt, terwijl hij op een zondagochtend noten raapt, dacht ik. Onvoorstelbaar hoe zo'n boom op enkele maanden tijd erin slaagt om honderd- en misschien duizendvoudig zulke harde doppen uit bloesemslierten weet te maken. Onvoorstelbaar hoe die wortels het materiaal daarvoor jaar na jaar uit de grond weten te halen en dat kunnen omzetten tot hard hout, tot olierijke bolsters en tot dat heel vreemd hersenachtig gekronkeld vruchtvlees.





Populaire posts van deze blog

OPGEMERKT. Voor het eerst weer dagen zonder...

Het was wennen. Hij was er niet vandaag. Niet vanmorgen, niet vanmiddag en vanavond al zeker niet. De voorbije dagen, weken, ja zelfs maanden, was hij er wel. Vrijwel altijd. Hij liep eens voor, dan weer naast me, vaak ook achter me. We waren doorgaans eensgezind, als we vooruit wilden, volgde hij. Hij wees ook wel eens de weg en dan volgde ik zonder aarzelen.

Een enkele keer vreesde ik dat hij het zou opgeven. Vooral als hij tegen een boom aanliep, of rakelings langs een paal scheerde. Of - en dat vond ik dan wel grappig, hij misschien ook wel, maar dat liet hij nooit zien. Zijn mimiek was zachtjes uitgedrukt nogal expressieloos - hij botste vlakaf tegen een muur. Ik pestte hem daar wel eens mee. Maar het bracht hem nooit van de wijs, hij liep dan gewoon langs de muur, op de muur, over de muur. Het putte hem maar zelden uit.

Maar vandaag was hij er niet. In de verste verte niet. En ook al zei hij nooit iets, ik miste hem vandaag. Zo'n compagnon de route, letterlijk, maakte de rout…

Help, Sinterklaas is een vrouw...

Het moest er van komen, natuurlijk. Wie erkenning wil als Werelderfgoed, moet zich buiten zijn dorp wagen en zich aan de wereld presenteren. Dat niet iedereen dan applaudiseert met wat je presenteert, hoort er bij. Geef toe, wie niet van kindsbeen af vertrouwd is met de Sinterklaastraditie, moet daar ongetwijfeld vragen over hebben. Niet alleen over het zwart van de knecht van Sinterklaas, maar ook over de outfit van de Sint - een bisschop dan nog wel - en niet in het minst over de vreemde 'pedagogiek' die hij met zich meevoert over de daken. Waar ouders niet in slagen, lost hij in het slechtste geval met 'zak en roe' op en in het beste geval koopt hij de kinderen om met speelgoedgeschenken. Overigens, waarom was er ook nooit eerder protest van vrouwen tegen die homogeen mannelijk gezelschap?
Voor de eeuwigheid Tradities moeten we in ere houden, wordt er bij hoog en bij laag beweerd. Maar is dat zo? Laat ons hopen dat dit niet per se het geval is. Het alternatief - een…

IN MEMORIAM. Moeder, je leven was een milde mozaïek van het kleine, goede gebaar

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

HERINNERD. NRC plaatst Thomas Blondeau in galerij van de 13 bijzondere mensen van wie afscheid werd genomen

Op haar Facebook-pagina brengt NRC een eerbetoon aan  13 bijzondere mensen van wie we noodgedwongen afscheid moesten nemen in 2013. Thomas Blondeau is één van die dertien. Hij prijkt er naast onder anderen Nelson Mandela, Lou Reed, Prins Friso,  Gerrit Krol, Margaret Thatcher en  Hugo Chávez. Met een citaat van Thomas Blondeau als kop van het eerbetoonstuk: “Ik wil best groots en meeslepend leven maar meestal heeft mijn trein gewoon vertraging.”
Hij overleed geheel onverwachts, door een hartslagaderbreuk. In een interview in nrc.next van het weekend ervoor stond nog beschreven hoe goed het met Thomas Blondeau ging: hij had, na een lange worsteling met liefdesverdriet, net een nieuwe vriendin. En zijn derde boek, pas verschenen, kreeg goede recensies. Collega’s en lezers en vrienden waren het erover eens. Met de dood van Blondeau ging een van de meest talentvolle en beloftevolle schrijvers van Nederland verloren.


Zijn gave om het bijzondere aan het alledaagse te verwoorden, met de no…

BEGREPEN. Gennez' voorstel voor schooldag van 8 tot 18 is minder waanzinnig dan het lijkt...

Er wordt nogal te keer gegaan tegen het voorstel van Caroline Gennez (SP.a) over die schooldag van 8 tot 18 uur. Ook mevrouw Van Hecke van het vrij onderwijs vindt het - zo lees ik in de kranten - maar niks. En dat verbaast me niet weinig.
Want uitgerekend dat vrije net was indertijd toch dé kampioen om kinderen en jongeren 'godganse' dagen binnen de schoolmuren vast te houden, neen?
Als wij eventjes uit ons vat nostalgie tappen, dan herinneren wij ons dat wij op het college 's ochtends om 8 uur werden verwacht en dat wij de poorten van datzelfde college 's avonds om precies 19 uur weer zagen openzwaaien om ons naar huis te laten fietsen. Van 8 tot 19 uur was dat dus.

Studie, studie, studie en studie

Lange dagen waren het. 's Winters vertrokken we in de duisternis, 's avonds keerden we in het donker huiswaarts. We waren minstens 12 uur van huis. Van halfacht, ten laatste tot half acht, ten vroegste.
Waarvoor we al die tijd van doen hadden? Studie. Er was studie v…

GELEZEN. Sinterklaas: open brief van Nicodemus naar aanleiding van de Pietenkwestie

Aan al wie het lezen wil, aan allen die de tradities hoog  in het vaandel voeren en aan alle overzoenlijken,

U kent mij niet, vrees ik. En hoewel ik u volkomen begrijp, betreur ik het. Misschien, heel misschien herinneren uw ouders mij nog. Mijn naam is Nicodemus. Zegt u dat iets?  Nee? Jammer. Maar vraag het eens aan uw ouders. Als ze heel diep nadenken zal hen het beeld dagen - hoop ik - van een man in pij, zonder mijter, zonder staf, die de Sint mocht vergezellen. Samen met een van de Pieten. We waren met zijn drieën als we halfweg november de kinderen thuis bezochten.

SCHRIFTGELEERDE Piet droeg de zak, ikzelf mocht het Boek van de Sint torsen en het hem aanreiken zodra hij  bij de kinderen thuis hun rapportje voorlas. De wensen van de kinderen mocht ik dan weer noteren in het Boek. Ik was niet voor niets een 'schriftgeleerde'. 
Dat waren leuke tijden, herinner ik mij, met veel plezier. Het is me nog altijd niet duidelijk waarom ik ineens niet meer mee hoefde op Sintentocht. N…

GEZIEN. Herfst: als stilte de uitgelatenheid van de zomer overstemt...

GEBOREN. Als onze dochter moeder wordt... welkom, kleine Georges!

HERINNERD. Er hangt vuur in de lucht. Dat deugt niet, zei de grootmoeder

- Er hangt vuur in de lucht, zei de grootmoeder. Dat deugt niet.
- Precies gelijk in '40, zei de oom.
- Dan kleurden avonden ook in bloed en vuur, zei de grootmoeder. En het zijn weer rare tijden.
- De Rus maakt vreemde bokkesprongen en de Amerikaan wordt nerveus, zei de oom.

GESPANNEN Ik luisterde gespannen. Keek door het raam en zag hoe de hemel leek te branden.
- Geen twee zonder drie, zei de grootmoeder.

Dat begreep ik niet. Geen twee wat? De Rus, de Amerikaan en wie nog? Wij? Of gaat het over oorlogen. Stond ons de Derde te wachten? Ik ging dicht bij de radio zitten die avond om het Nieuws te horen. Er was oorlog in Vietnam en elke dag hadden ze het erover. Ook als er geen vuur of bloed te zien was in de lucht.
PASSIE
En kijk, een halve eeuw later kleurt de hemel net zo geel van vlammen en rood van bloed. En we prijzen ons gelukkig dat we onze kinderen bij dat soort avondlijk schouwspel eerder over passie dan over oorlog mogen vertellen.