Doorgaan naar hoofdcontent

TERUGGEDACHT. Het tabaksveld voerde ons terug naar een stukje kinderarbeid waaraan we geen trauma's overhielden


Ja, wij zijn, in een ver verleden, ooit 'uitgeleverd' voor kinderarbeid. Niet door onze ouders, maar door onszelf dan nog wel. We moesten eraan denken toen we van de week op een avond,  na een bezoek aan ons moeder in het rust- en verzorgingstehuis, voorbij een tabaksveld reden. Dat vonden we vrij uitzonderlijk. Tabak zien we alleen nog bij onszelf en bij andere paria's, een tabaksveld, hier in de streek, dàt was nog uitzonderlijker. We vermoeden zelfs dat onze kinderen de tabaksplant niet eens meer kennen. Begrijpelijk, wat behalve maïs, aardappelen, bieten en een zuinig bemeten korenveld, telt ons landschap hoogstens nog wat prei- en spruitenakkers.
Een deel van het tabaksveld was leeggeplukt. De kale stengels gaven de akker een zwaar gehavend uitzicht, alsof er een storm was voorbij geraasd. Maar ernaast staan nog rijen en rijen tabaksplanten met hun typisch zwaar neerhangende bladeren.


TABAK NAAIEN

Het schoot ons te binnen, terwijl we het veld overschouwden, dat onze ouders meer dan eens op een van die zomeravonden dat ze met de buurt buiten zaten, verhalen opdisten die zich op het tabaksveld afspeelden. Dat was toen ze als prille tieners gingen 'tabak naaien' bij een boer in de buurt: de bladeren werden geplukt en op een naald met er achteraan een stevig touw gespiesd. Hoe sneller ze werkten, hoe meer er te verdienen viel.
Dat leek ons wel iets, zo'n veldwerk. Alleen, er viel geen tabak meer te plukken. Maar we hadden een alternatief: bonen plukken. Een aantal boeren had grote partijen korte prinsesseboontjes en daar trokken tijdens de vakantie hele horden op af om ze tegen betaling leeg te plukken. Moeilijk leek het niet - wie kan nu geen boontjes plukken - en er viel op zo'n akker ook wel iets te beleven, dachten we.
En dus waagden we het erop. We waren een jaar of tien, vermoeden wij. En het vooruitzicht om met veldwerk wat zakgeld te verdienen, maakte het nog aantrekkelijker. Ook al hadden we voor dat zakgeld niet eens een bestemming voor ogen. 


BOONTJES TREKKEN

Van de eerste stappen op het bonenveld was het ons al duidelijk dat er soorten plukkers waren. Er waren hele gezinnen die onder aanvoer van de pater familias tegen een hels tempo plukten. De jutezakken die ze vulden, konden zij stapelen. Tegen de middag hadden ze zo al een indrukwekkend veelvoud van wat wij hadden bijeen getrokken. Zij hadden ook speciaal daartoe getimmerde houten bankjes mee, anderen hadden vouwstoeltjes bij zich, terwijl wij simpelweg op onze knieën over het veld schoven. Merkelijk trager dan alle anderen. Er waren er wel meer zoals wij, voor wie het plukken allesbehalve een ernstige klus was.

Maar wij  keken vooral hoe anderen zoveel efficiënter boontjes trokken dan wij, we gaven commentaar en vermeiden ons hoe her en der kinderen ruzie aan het maken waren. Ze wilden vroeger eten dan hun 'aanvoerder' van plan was, ze dronken de fles leeg die hun broer of zus toebehoorde... Er was altijd wel ergens spel en miserie op het veld en dat vonden wij... leuk.
Tegen een uur of vijf in de vooravond kwamen boer en boerin de zakken met boontjes wegen en werden we uitbetaald. Hoeveel we hadden verdiend, weten we niet meer. Alleen dat we in munten werden betaald, de meeste anderen in bankbriefjes...

Al na een week hadden we het gehad. We konden geen boontjes meer zien - we aten ze ook met lange tanden - en hielden we het voor bekeken. De munten werden keurig aan onze ouders bezorgd bij gebrek aan een alternatieve bestemming - het leven was toen vrij goedkoop voor kinderen. Trauma's hebben we er niet aan overgehouden.

Populaire posts van deze blog

IN MEMORIAM. Moeder, je leven was een milde mozaïek van het kleine, goede gebaar

GEZIEN. Herfst: als stilte de uitgelatenheid van de zomer overstemt...

GEBOREN. Als onze dochter moeder wordt... welkom, kleine Georges!

VERBAASD. En ineens is 'Kaat' uit Thuis een journaalitem...

Eén van de avondjournaals op Eén van de week sloot met een item over de naamsverandering van Franky uit de soap Thuis. Hij werd een zij en heet voortaan Kaat. De Thuis-volgers wisten dat al - nieuws was het dus niet meer - en voor wie Thuis niet volgt, is het bericht totaal zinloos. Wat doet zo'n item dan in het journaal, vroegen wij ons af. We blijven het antwoord schuldig

AUTOPROMOTIE
Tenzij het bericht bedoeld was als autopromotie voor de zender en zijn producties. Maar verwachten wij dat van een journaal op Eén? Wij in geen geval.
Natuurlijk, elke vorm van fictie heeft zijn eigen werkelijkheid en dat de werkelijkheid ook altijd wel een portie fictie meedraagt, tot daar aan toe. We stellen alleen maar vast dat in onze samenleving werkelijkheid en fictie almaar meer mengvormen worden en daarmee maken wij het onszelf en onze samenleving alleen maar nodeloos complexer.

BEGREPEN. Gennez' voorstel voor schooldag van 8 tot 18 is minder waanzinnig dan het lijkt...

Er wordt nogal te keer gegaan tegen het voorstel van Caroline Gennez (SP.a) over die schooldag van 8 tot 18 uur. Ook mevrouw Van Hecke van het vrij onderwijs vindt het - zo lees ik in de kranten - maar niks. En dat verbaast me niet weinig.
Want uitgerekend dat vrije net was indertijd toch dé kampioen om kinderen en jongeren 'godganse' dagen binnen de schoolmuren vast te houden, neen?
Als wij eventjes uit ons vat nostalgie tappen, dan herinneren wij ons dat wij op het college 's ochtends om 8 uur werden verwacht en dat wij de poorten van datzelfde college 's avonds om precies 19 uur weer zagen openzwaaien om ons naar huis te laten fietsen. Van 8 tot 19 uur was dat dus.

Studie, studie, studie en studie

Lange dagen waren het. 's Winters vertrokken we in de duisternis, 's avonds keerden we in het donker huiswaarts. We waren minstens 12 uur van huis. Van halfacht, ten laatste tot half acht, ten vroegste.
Waarvoor we al die tijd van doen hadden? Studie. Er was studie v…

VADERDAG. Voor de laatste keer doe ik voor hem wat hij jarenlang voor mij deed...

Ze ligt hier voor me, de vensterenveloppe van de Federale Overheidsdienst Financiën. Uitgerekend op Vaderdag. Zijn naam erop en het adres waar hij intussen al meer dan een jaar niet meer woont. Er lagen er omstreeks deze tijd jarenlang talloze van die enveloppes bij hem, bij ons, thuis op tafel. Van mensen, die net als ik, er weing of geen kennis van hadden wat waar precies moest worden ingevuld.

Voor en na de komma Hij kon dat natuurlijk wel en hij had er ook altijd zin in. In gecijfer, zelfs tot ver na de komma. Wij strandden doorgaans al ruim voor we nog maar een komma konden vermoeden. Dat aangifteformulier, dat van hem en moeder, dat van kennissen en vrienden, dat van familie, dat was haast een leven lang zijn zorg. Terwijl wij seizoensgebonden leefden, leefde hij op het ritme van de aanslagjaren. Met terugwerkende kracht, haast. Ook dus nu weer, met dat aangifteformulier dat een jaar na zijn overlijden arriveert.

Koud zweetEn nu, op Vaderdag, ligt die mosterdgele vensterenvelop…

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

VERWONDERD. Geldt dat ook voor ons: ons geboortejaar als kwaliteitslabel?

De wafels steken al langer in de automaat, maar het was me pas vanmorgen opgevallen. Op de plastic verpakking  onder de merknaam vermeldt de wafelbakkerij een jaartal. "since 1963" staat er gedrukt. Kijk eens aan, dacht ik, dat bedrijf is jonger dan ik en voert zijn leeftijd aan als kwaliteitslabel. Want wat zou die wafelbakkerij met dat 'since 1963' anders willen zeggen? Wil zij ons wijzen op traditie? Op vasthoudendheid? Degelijkheid? "Het begon met één wafel en zie, 54 jaar later, bakken we ze nog altijd alsof het onze eerste wafels waren?" Wanneer zou Steg-Jola beslist hebben om zijn startjaar als label mee te geven? In 2013 naar aanleiding van zijn 50ste verjaardag?
We hebben er het gissen naar.


LEEFTIJD OF OUDERDOM En toen vroeg ik me af of het vermelden van zo'n jaartal hetzelfde effect heeft bij mensen. Kunnen wij ons geboortejaar inmiddels aanvoeren als kwaliteitslabel?
Sinds we de vijftig voorbij zijn, houden we ons in gezelschap gedeisd als h…

HERINNERD. In Memoriam. Gabriël Gheysen, meester én een maestro con brio

Terpsichore. Daar moeten wij aan denken als we het overlijden vernemen van Meester Gabriël. De herinnering voert ons terug naar de Kortrijkse stadsschouwburg. Een zondagmiddag. Terpsichore is het keuzewerk waarmee de harmonie De Kunstvrienden op het provinciaal concours haar plaats in de hoogste afdeling verdedigt. Een werk van de onlangs overleden André Waignein.

BEMOEDIGENDE BLIK
De klarinetten zetten het stuk bijna - bijna - geluidloos in. De zenuwen zijn zo gespannen dat we ze van mekaar in de klank van onze klarinet horen. Onze dirigent Meester Gabriël voelt als geen ander de spanning, hij is een en al concentratie, maar  hij weet dat die 2de en 3de klarinetten niet al te zelfzeker en klankvast zullen beginnen.  Hij kent zijn pappenheimers. Een lichte bemoedigende blik volstaat, en hoor,  het lukt, we zijn vertrokken...


PASSIE, JA. MAAR BEHEERST
Geen show, geen wilde von Karajan-gestes, geen tirades, geen glamour. Daar paste hij met een zekere cool voor. Geduld, concentratie, gedr…

GESPOT. Koperwieken in de tuin

Eerst zat er een, vervolgens waren ze met zijn tweeën. Lijsters dachten we eerst. Alhoewel... die roestvlekken op de flanken. Een koperwiek misschien? We dachten eraan omdat we zondagavond op het Nederlandse scherm - het programma Kunststof dan nog wel - een beeld van een koperwiek hadden gezien.
We grijpen naar de verrekijker en de vogelgids. De eerste vinden we snel, de tweede verschuilt zich ergens in of onder een stapel boeken. Niet te vinden.

Roestvlekken
Geen tijd verliezen, vogels laten niet op zich wachten en al zeker niet de eerder zeldzame gasten. Het was jaren geleden dat we hier nog koperwieken op bezoek hadden gehad. Toen waren ineens een tiental. Hoelang geleden?  Dat is moeilijk te achterhalen? Misschien vijf jaar geleden of meer zelfs...
We zien door de verrekijker de bruine flanken, de gestreepte borst en de opvallende witte wenkbrauwstreep en nog zo'n witte streep die vanuit het bekje vertrekt.
Geen vogelgids te vinden, maar het web brengt soelaas én bevestiging.…