Doorgaan naar hoofdcontent

ERVAREN. Knipsels ordenen vergaat in eindeloos palaveren in een denkbeeldig café met auteurs, reporters en wereldbeschouwers...



"Van Amsterdam naar Brussel gaan is zoals van Boston naar New York reizen: alles is grootser en intenser. Er is diversiteit in de straten. En de kust is ook geweldig.  Als kunsthistoricus reisde ik in eerste instantie naar België om het werk van Pieter Bruegel te bestuderen", zegt Teju Cole aan Jan Desloover van De Standaard der Letteren, halfweg oktober.
Ik las het stuk in de krant en legde het knipsel aan de kant. Om het bij de hand te hebben bij het lezen van Teju Coles nieuwe boek 'Vertrouwde en vreemde dingen.'

WANKELE TORENS

Het is één van de honderden knipsels die ik de voorbije maanden stapelde. Om te archiveren. Op een vrije regendag. De stapels zijn intussen wankele, twijfelende torens waarin het verdolen makkelijker is dan het vinden. Chaos mag dan wel een uitgelezen biotoop voor creativiteit heten en een archivering zonder systeem is een systeem op zich, efficiënt en keurig is het niet. En dus gaan we er met de grote kam doorheen.

WE VERMEIEN ONS


Dat fragment van Teju Cole over Brussel is, net zoals honderden andere fragmenten, best leuk om terug te lezen - tegengif voor al wat we aan Trumpiaanse onzin over ons krijgen uitgegoten - maar het zich vermeien in de archiefstukken maakt dat we helemaal niet opschieten en dat we stiekem hopen dat het dagenlang blijft regenen.
De confrontatie met de knipseltorens krijgt ineens iets van een reünie: we zien auteurs, reporters, wereldbeschouwers terug die we eerder al virtueel ontmoetten. We luisteren opnieuw naar hen, we gaan er mee in discussie, we palaveren wat af. We nemen er boeken en andere knipsels bij, we surfen wereldwijd op zoek naar beeldfragmenten van interviews en reportages, we lopen en dolen doorheen de boekenmagazijnen van het wereldwijde net en haken ons vast in alweer een gesprek dat ons zijdelings wordt aangereikt.

JAN FABRE & ARNON GRUNBERG

In een van de zijgangen van ons reüniecafé hoor ik Jan Fabre orakelen. "De tijd is een web van herhaling. Maar de papegaai herhaalt wanneer hij het wil en hoe hij het wil. Zoals elke seconde een herhaling lijkt van de vorige en toch verschillend is", vertelt hij Rik Van Puymbroeck die hem in Sint-Petersburg voor De Morgen Zeno bezocht. 
We kunnen het niet verbergen en ze zou het zeker merken, Guinevere Claeys van De Standaard Weekblad, hoe we haar met jaloerse blikken volgen als ze in Manhattan Arnon Grunberg volgt die voor het eerst in vijftien jaar een bezoek brengt aan Pablo van Dijk, zijn gewezen secretaris en uitgever. We hebben de reportage eind van de zomer gelezen, maar we proeven ze opnieuw en we genieten.

Korte tijd later volgen we een Nederlandse NRC-Handelsblad-journalist richting Warschau, waar Wieslaw Mysliswki - de grootste levende schrijver van Polen fluistert de Nederlander ons in het oor - vertelt hoe een Poolse musicoloog zijn 'Steen op Steen'-boek meenam in zijn doodskist.

Maar zo schieten we dus niet op. De torens blijven wankelen, de discipline die o zo nodig is om tot orde te komen, laat nog altijd niets van zich horen. We vermeien ons en zijn daar zelfs niet eens treurig om. Buiten is het grijs, nat en klam. Voor de rest van de week, hopen we.


Populaire posts van deze blog

VADERDAG. Voor de laatste keer doe ik voor hem wat hij jarenlang voor mij deed...

Ze ligt hier voor me, de vensterenveloppe van de Federale Overheidsdienst Financiën. Uitgerekend op Vaderdag. Zijn naam erop en het adres waar hij intussen al meer dan een jaar niet meer woont. Er lagen er omstreeks deze tijd jarenlang talloze van die enveloppes bij hem, bij ons, thuis op tafel. Van mensen, die net als ik, er weing of geen kennis van hadden wat waar precies moest worden ingevuld.

Voor en na de komma Hij kon dat natuurlijk wel en hij had er ook altijd zin in. In gecijfer, zelfs tot ver na de komma. Wij strandden doorgaans al ruim voor we nog maar een komma konden vermoeden. Dat aangifteformulier, dat van hem en moeder, dat van kennissen en vrienden, dat van familie, dat was haast een leven lang zijn zorg. Terwijl wij seizoensgebonden leefden, leefde hij op het ritme van de aanslagjaren. Met terugwerkende kracht, haast. Ook dus nu weer, met dat aangifteformulier dat een jaar na zijn overlijden arriveert.

Koud zweetEn nu, op Vaderdag, ligt die mosterdgele vensterenvelop…

GESPANNEN. De langste dag: toch even gevreesd dat er geen einde aan kwam...

Het heeft niet veel gescheeld. Het zag er zelfs naar uit dat hetDat vandaag tot morgen liep. Zo lang duurde vandaag. Op zich niet vreemd, de kalender wist het op voorhand, het was de langste dag van het jaar. Maar het was wel de eerste keer dat er bijna geen einde aan kwam, toch niet vandaag. Zo lang als vandaag duurde de langste dag nooit eerder. Vermoeden wij. Waaraan dat ligt, zal onderwerp van onderzoek zijn, denken wij. Of we dat ook op rekening van de klimaatverandering kunnen plaatsen? Misschien wel. De tijden veranderen, dat weten we intussen, zo oud zijn we al, maar dat nu ook de tijd zelf op de loop is, dat zou wel eens een totaal nieuw gegeven kunnen zijn.
ging gebeuren.

Het was behoorlijk spannend dus. Je mag er niet aan denken wat de gevolgen hadden kunnen zijn als morgen te laat kwam omdat vandaag buiten alle proporties was blijven duren.Want dan zou gisteren op dit ogenblik voor een deel vandaag zijn geweest en waren wij door het verleden ingehaald. En daarop, zo leer…

IN MEMORIAM. Firmin Debusseré: gul in zwier en zwaai, gul in woord en gebaar

VASTGESTELD. Over het succes van 'Ge zit nen echten Winkelnaore...'

Bijna, bijna  één op de vijf Winkelnaren - 506 daarnet om precies te zijn - is lid van de openbare Facebookgroep 'Ge zit nen echte Winkelnoare...' Dat is al geen klein groepje meer. Dat is - om het in termen van vijftig jaar geleden te hebben - meer dan een kerk vol.
De een na de ander - en we doen duchtig mee - halen herinneringen op om te staven dat we echte Winkelnaren zijn.  Ook voor andere gemeenten loopt het behoorlijk storm. De Roeselaarse groep haalt al meer dan 3.300 leden, bij voorbeeld.

Waar komt succes vandaan?

Van waar dat succes? Zou het kunnen dat het hieraan ligt: dat de inwoners van dorpen en steden als herkenbare groep meer verleden dan toekomst heeft?
Of komt  het omdat je in zo'n openbare groep nog eens dorps- of stadsgenoten ziet verschijnen, die je anders nog maar zelden tegenkomt?
Of gaat het om een unieke manier om herinneringen op te halen en om op die manier ons eigen geheugen weer op te frissen?

Thuiskomen

Het is in elk geval, wat ons betreft, een …

GEDACHT. Hoe meer we gewend raken aan het leven, hoe dichter de dood ons benadert...

Wakker worden en vaststellen : 'Tiens, we leven! En tegelijk beseffen dat die gedachte - 'Tiens, we leven!' - je alleen te binnen schiet omdat ook de mogelijkheid bestaat dat we niets meer vaststellen en voorgoed gedachteloos zwijgen. En dat de kans dat we op een ochtend niets meer vast te stellen hebben, elke dag groter wordt. Hoe meer we gewend raken aan het leven, hoe dichter de dood ons dus benadert. Is het niet-gewend raken aan het leven dan de ultieme remedie tegen de dood? De verbazing over het ontwaken en vervolgens de verwondering  'Tiens, we leven!' erover uitspreken en dat,
tot de slaap ons weer inpalmt, blijven herhalen, als een mantra, lijkt mij, tot het tegendeel is bewezen, de beste manier om bij het leven te blijven.

VERWONDERD. Geldt dat ook voor ons: ons geboortejaar als kwaliteitslabel?

De wafels steken al langer in de automaat, maar het was me pas vanmorgen opgevallen. Op de plastic verpakking  onder de merknaam vermeldt de wafelbakkerij een jaartal. "since 1963" staat er gedrukt. Kijk eens aan, dacht ik, dat bedrijf is jonger dan ik en voert zijn leeftijd aan als kwaliteitslabel. Want wat zou die wafelbakkerij met dat 'since 1963' anders willen zeggen? Wil zij ons wijzen op traditie? Op vasthoudendheid? Degelijkheid? "Het begon met één wafel en zie, 54 jaar later, bakken we ze nog altijd alsof het onze eerste wafels waren?" Wanneer zou Steg-Jola beslist hebben om zijn startjaar als label mee te geven? In 2013 naar aanleiding van zijn 50ste verjaardag?
We hebben er het gissen naar.


LEEFTIJD OF OUDERDOM En toen vroeg ik me af of het vermelden van zo'n jaartal hetzelfde effect heeft bij mensen. Kunnen wij ons geboortejaar inmiddels aanvoeren als kwaliteitslabel?
Sinds we de vijftig voorbij zijn, houden we ons in gezelschap gedeisd als h…

GEVIERD. 30/60: Zoon-vader-jubilieum of de verjaardag zoals we die maar een keer zullen meemaken...

VERBAASD. En ineens is 'Kaat' uit Thuis een journaalitem...

Eén van de avondjournaals op Eén van de week sloot met een item over de naamsverandering van Franky uit de soap Thuis. Hij werd een zij en heet voortaan Kaat. De Thuis-volgers wisten dat al - nieuws was het dus niet meer - en voor wie Thuis niet volgt, is het bericht totaal zinloos. Wat doet zo'n item dan in het journaal, vroegen wij ons af. We blijven het antwoord schuldig

AUTOPROMOTIE
Tenzij het bericht bedoeld was als autopromotie voor de zender en zijn producties. Maar verwachten wij dat van een journaal op Eén? Wij in geen geval.
Natuurlijk, elke vorm van fictie heeft zijn eigen werkelijkheid en dat de werkelijkheid ook altijd wel een portie fictie meedraagt, tot daar aan toe. We stellen alleen maar vast dat in onze samenleving werkelijkheid en fictie almaar meer mengvormen worden en daarmee maken wij het onszelf en onze samenleving alleen maar nodeloos complexer.

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

GEFEEST. Zestig, zeggen ze, dat is het nieuwe vijftig, maar met wat ongemak...

Dat we ons in goed gezelschap bevinden, zeggen ze. En ze noemen ze op.  Schoon gezelschap ook, denk ik. Ze zeggen zoveel, vandaag, over zestig.
Ze zeggen dat zestig het nieuwe vijftig is. Maar met wat ongemakken. Lichte ongemakken, voegen ze eraan toe, omdat ze vriendelijk willen zijn en op vandaag helemaal niet onheilspellend willen klinken. Ik geloof hen. En dat ongemak nemen we erbij. Het hoort bij het leven, denk ik. Een leven zonder ongemak is een vlak leven.
KERMIS Ze zeggen dat als het leven een kermis is, dat je er als zestiger nog altijd graag bij bent. Ge zult staan kijken, zeggen ze, en genieten. Meer dan voorheen. Omdat ge niet per se nog op die boksauto's wilt. Dat is het verschil met vijftig, zeggen ze. Dan wou je er nog op, hoe potsierlijk dat ook was, toen. Nu weet ge beter.
Maar het leven is helemaal geen kermis, denk ik, maar ik zwijg. Vandaag luister ik. Naar wat ze zeggen en ze zeggen veel. Over zestig bijvoorbeeld, zwijgen ze niet.
DRIJFZAND En, zeggen ze, ge m…