Doorgaan naar hoofdcontent

HERINNERD. Vastentijd en hoe een marketeer-pastoor ineens de mis-spaarkaart lanceerde...

Ze waren met velen, een halve eeuw geleden. En er waren er van allerlei slag. Wij hadden op onze parochie een medepastoor die toch wel wist hoe en aan wie hij zijn geloof het best kwijt kon. Of beter: hoe en aan wie hij het best kon delen. Want we veronderstellen dat hij het zelf ook behield. Hij aarzelde niet om in het ene socialistische café dat ons dorp rijk was aan de toog hét en waarschijnlijk vooral ook andere woorden te verkondigen. Tot onze dokter-burgemeester van de oer-christelijke formatie uit die dagen - CVP - hem daarover met een typisch tsjeven-dreigement aansprak.

EENVOUDIG EN DOELTREFFEND
Maar daarover gaat het nu niet. We hadden het over de vastentijd en het eenvoudige, maar niettemin bijzonder doeltreffend middel dat de medepastoor had gelanceerd om de kinderen van de lagere school dagelijks naar de mis te krijgen.

Het was hét systeem dat ook winkels toen al hanteerden om klandizie te lokken én te behouden: de spaarkaart. Wie iedere ochtend om 7 uur de gelezen mis - dat was de korte versie van de gezongen mis, zonder zang dus -  bijwoonde, kreeg bij de communie een stempel op een speciaal ontworpen veertigdagenspaarkaart.

TIEGEMBOS
Een volle kaart gaf je het recht gratis mee te reizen op een daguitstap in de paasvakantie. Wat wij ons herinneren was dat die uitstap niet naar het toenmalige Dadipark ging, maar wel naar Tiegembos, waar er al met al niet veel te beleven viel. Maar dat wisten we dus pas nadat we iedere ochtend om kwart voor zeven anderhalve kilometer te voet, door weer en wind, richting kerk waren gestapt. Het systeem werkte, want waar anders vermoedelijk maar een handjevol mensen in die vroegochtendlijke weekmissen aanwezig was, waren wij er met tientallen leerlingen van de basisschool.

ZUIL VAN ROOK
Overigens... wie de ochtendmis niet haalde, had 's avonds om 7 uur nog een kans. Toch hadden wij een voorkeur voor die ochtenden. Omdat het zonlicht dan net schuin door het hoge brandglasraam aan de koorzijde de kerk binnenviel.  Zodra de misdienaar het  vuur in het wierookvat had aangewakkerd, werden de lichtstralen zuilen van rook die ons, met de zachte cedergeur van de wierook nog verder weg leidden van wat ons straks op school weer te wachten stond. En toen, naar het einde van de vastentijd, in de laatste week voor Pasen, de passieverhalen eraan kwamen, keken wij op de  experimentele kruisweg van Notebaert - waarop Jezus als een tot op het been uitgemergelde wanstaltig wrak was afgebeeld - recht in het afgrijselijke gezicht van het lijden en het afzien en wisten we dat wij het net zomin als Hij zouden overleven mocht het ons overkomen om zo'n kalvarieweg te gaan.

ZWARTE VLEK
Bij de start van de Vastentijd, op Aswoensdag, was haast iedereen er in de mis. We gingen daarna allemaal 'getekend' naar school, naar het werk, naar huis. En niemand haalde het in zijn hoofd om het zwarte askruisje - of wat daarvoor moest doorgaan - in de loop van de dag van zijn gezicht te halen. Ook onze 'meester' voor de klas liep de hele voormiddag met zo'n zwarte vlek op het voorhoofd. Hoe vreemd en komisch dat ook was, niemand waagde het om daarover een opmerking te maken, laat staan om er mee te lachen. We hadden immers allemaal wel ergens een zwarte vlek.

Populaire posts van deze blog

GEBOREN. Als onze dochter moeder wordt... welkom, kleine Georges!

IN MEMORIAM. Moeder, je leven was een milde mozaïek van het kleine, goede gebaar

HERINNERD. In Memoriam. Gabriël Gheysen, meester én een maestro con brio

Terpsichore. Daar moeten wij aan denken als we het overlijden vernemen van Meester Gabriël. De herinnering voert ons terug naar de Kortrijkse stadsschouwburg. Een zondagmiddag. Terpsichore is het keuzewerk waarmee de harmonie De Kunstvrienden op het provinciaal concours haar plaats in de hoogste afdeling verdedigt. Een werk van de onlangs overleden André Waignein.

BEMOEDIGENDE BLIK
De klarinetten zetten het stuk bijna - bijna - geluidloos in. De zenuwen zijn zo gespannen dat we ze van mekaar in de klank van onze klarinet horen. Onze dirigent Meester Gabriël voelt als geen ander de spanning, hij is een en al concentratie, maar  hij weet dat die 2de en 3de klarinetten niet al te zelfzeker en klankvast zullen beginnen.  Hij kent zijn pappenheimers. Een lichte bemoedigende blik volstaat, en hoor,  het lukt, we zijn vertrokken...


PASSIE, JA. MAAR BEHEERST
Geen show, geen wilde von Karajan-gestes, geen tirades, geen glamour. Daar paste hij met een zekere cool voor. Geduld, concentratie, gedr…

VADERDAG. Voor de laatste keer doe ik voor hem wat hij jarenlang voor mij deed...

Ze ligt hier voor me, de vensterenveloppe van de Federale Overheidsdienst Financiën. Uitgerekend op Vaderdag. Zijn naam erop en het adres waar hij intussen al meer dan een jaar niet meer woont. Er lagen er omstreeks deze tijd jarenlang talloze van die enveloppes bij hem, bij ons, thuis op tafel. Van mensen, die net als ik, er weing of geen kennis van hadden wat waar precies moest worden ingevuld.

Voor en na de komma Hij kon dat natuurlijk wel en hij had er ook altijd zin in. In gecijfer, zelfs tot ver na de komma. Wij strandden doorgaans al ruim voor we nog maar een komma konden vermoeden. Dat aangifteformulier, dat van hem en moeder, dat van kennissen en vrienden, dat van familie, dat was haast een leven lang zijn zorg. Terwijl wij seizoensgebonden leefden, leefde hij op het ritme van de aanslagjaren. Met terugwerkende kracht, haast. Ook dus nu weer, met dat aangifteformulier dat een jaar na zijn overlijden arriveert.

Koud zweetEn nu, op Vaderdag, ligt die mosterdgele vensterenvelop…

BEGREPEN. Gennez' voorstel voor schooldag van 8 tot 18 is minder waanzinnig dan het lijkt...

Er wordt nogal te keer gegaan tegen het voorstel van Caroline Gennez (SP.a) over die schooldag van 8 tot 18 uur. Ook mevrouw Van Hecke van het vrij onderwijs vindt het - zo lees ik in de kranten - maar niks. En dat verbaast me niet weinig.
Want uitgerekend dat vrije net was indertijd toch dé kampioen om kinderen en jongeren 'godganse' dagen binnen de schoolmuren vast te houden, neen?
Als wij eventjes uit ons vat nostalgie tappen, dan herinneren wij ons dat wij op het college 's ochtends om 8 uur werden verwacht en dat wij de poorten van datzelfde college 's avonds om precies 19 uur weer zagen openzwaaien om ons naar huis te laten fietsen. Van 8 tot 19 uur was dat dus.

Studie, studie, studie en studie

Lange dagen waren het. 's Winters vertrokken we in de duisternis, 's avonds keerden we in het donker huiswaarts. We waren minstens 12 uur van huis. Van halfacht, ten laatste tot half acht, ten vroegste.
Waarvoor we al die tijd van doen hadden? Studie. Er was studie v…

GEHOORD. Beeldend dialect: een huis gelijk een 'kwakkelmute'

We wisten niet eens meer dat het bestond, of beter, dat het had bestaan. Een kwartelkooi. In 't West-Vlaams ook wel eens kortweg 'kwakkelmute' genoemd. Wie denkt nu nog aan kwartels? Aan kwakkels worden we geregeld herinnerd, maar aan de volgens Van Dale 'verouderde en gewestelijke' variant kwakkel voor kwartel veel minder.

Kwartels
Maar vandaag doorkruist het woord ineens een gesprek. "De kwakkelmute is verkocht', zei iemand me vanochtend. 'De wat is verkocht?' De kwakkelmute, het huis ginds...'
Bedoeld was een villa in de buurt, daterend uit, naar we schatten, de jaren zestig. Met een rond torentje in de voorgevel.

Sympathie Leek dat nu op een kwartelkooi? Eigenlijk wel. We hebben het moeten opzoeken, want zo'n kwartelkooi zat heel ver aan de achterkant van ons geheugen. De vergelijking tussen de kooi en het huis hadden wij nog niet eerder gehoord. Waar de naam voor dat huis vandaan komt, wist men ons niet te vertellen. 'Wij noemden dat…

GESPANNEN. De langste dag: toch even gevreesd dat er geen einde aan kwam...

Het heeft niet veel gescheeld. Het zag er zelfs naar uit dat hetDat vandaag tot morgen liep. Zo lang duurde vandaag. Op zich niet vreemd, de kalender wist het op voorhand, het was de langste dag van het jaar. Maar het was wel de eerste keer dat er bijna geen einde aan kwam, toch niet vandaag. Zo lang als vandaag duurde de langste dag nooit eerder. Vermoeden wij. Waaraan dat ligt, zal onderwerp van onderzoek zijn, denken wij. Of we dat ook op rekening van de klimaatverandering kunnen plaatsen? Misschien wel. De tijden veranderen, dat weten we intussen, zo oud zijn we al, maar dat nu ook de tijd zelf op de loop is, dat zou wel eens een totaal nieuw gegeven kunnen zijn.
ging gebeuren.

Het was behoorlijk spannend dus. Je mag er niet aan denken wat de gevolgen hadden kunnen zijn als morgen te laat kwam omdat vandaag buiten alle proporties was blijven duren.Want dan zou gisteren op dit ogenblik voor een deel vandaag zijn geweest en waren wij door het verleden ingehaald. En daarop, zo leer…

In memoriam Godfried, een man met passie én overtuiging

We hadden in die dagen een bandopnemer thuis. Hij stond in het bureau van mijn vader. Boven de lade met banden waarop gecopieerde schlagers stonden, Duitse blaasmuziek en James Last-achtige melodieën. Een platendraaier kenden we, maar dan vooral van 'zien', elders, bij vrienden. Of bij Godfried. Die beschikte niet alleen over een platendraaier, maar ook over een versterker en een stel boxen die ervoor zorgden dat je je in een concertzaal waande als hij bij hem thuis een plaat draaide. Een orkestbewerking van Mussorgski's Schilderijententoonstelling kon hij doorheen het hele huis laten daveren. En bij het draaien van Webers klarinetconcerto hoorde je zo de sleutels van de klarinet bewegen. Alsof je naast de solist stond.
Open geest Het huis van Gdofried leende zich daar ook toe: het was een van die jaren eind-jaren-zestig villa's - alles gelijkvloers - met grote open ruimtes, waarin je je vrij kon bewegen, niet gehinderd door deuren. Met ramen die je een breed en open bee…

GETWIJFELD. Tegen beter weten in: er stak avontuur in die lintbebouwing

Er is heel veel tegen. Daarover zijn we het eens. Ze is van alle te. Te duur, te gevaarlijk, te lelijk, te ruimteverslindend... Over die lintbebouwing in onze dorpen en randsteden valt weinig positiefs te vertellen. Dat heeft onze Vlaamse Bouwmeester goed gezien. En toch, toch lag ze ons na aan het hart, die lintbebouwing. Nog altijd eigenlijk. Tegen beter wet
en in.

GRASLINT
"Een huis zonder land is een huis zonder eten." We horen het onze grootoom nog zeggen. Kan bijna niet anders, hij zei het haast elke dag. De oorlog, weet u wel. En daarna. "We kwamen bij valavond thuis van het werk, gooiden onze jas op de haag, namen de spade en  legden de akker in winterbedden...En 's zomers was het vroeg dag, we moesten met de oogst naar de vroegmarkt..."
De winters zijn intussen lang geen winters meer en nog maar weinigen onder ons zullen als ze het over winterbedden hebben hun akkers bedoelen. Grasland werden ze, die akkers. De een na de ander. Achter het straatlint tek…

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…