Doorgaan naar hoofdcontent

WEER THUIS. Vraag naar identiteit komt van mensen voor wie identiteit een kooi is waaruit we niet mogen ontsnappen

En toen kwamen we na 3 weken Australië weer thuis en voelde het kil. Het was ook koud, kouder dan aan het andere eind van de wereld waar we van de zomer hadden mogen proeven. Maar van die koude, dat wisten we, daarop hadden we ons voorbereid. Maar die kilte, die kwam van elders. Die kwam uit de radio waar we ineens weer luiden als Filip Dewinter hoorden orakelen over identiteit en het bewaken en bewaren ervan.

SMELTKROES

We hadden net oudejaarsavond gevierd, buiten, op straat. Met de hemdsmouwen opgestroopt. Tussen 400.000 andere mensen. Australiërs uiteraard, maar misschien zelfs nog meer Aziaten, Amerikanen ook, in mindere mate maar toch een niet te onderschatten aantal Europeanen, van wie er nogal wat, luidens hun taal, uit Italië bleken te komen. En wij dus, twee Vlamingen, twee Belgen, twee Europeanen én Europeeërs. En allemaal - met uitzondering van de Amerikanen en Aussies - spraken mekaar in het reis-Engels met een kruidenmix aan accenten. En niemand, geen Aziaat, geen Italiaan, geen Duitser, geen Aussie, geen Nieuw-Zeelander, geen Amerikaan, niemand die ons naar onze identiteit vroeg. We keken met zijn allen naar het vuurwerk dat vanop alle kanten in de stad, vanop de hoogste platforms, werd afgeschoten. En we lachten om de Aziatische meisjes die met hun rug naar het vuurwerk stonden, terwijl ze met hun mobieltje-op-strekstok selfies namen. Zoveel ongedwongenheid in verscheidenheid, dachten we, wanneer maken we dat nog eens mee?

PASPOORTIDENTITEIT

Alleen bij de grenscontroles in de luchthavens bleek identiteit een kwestie waar aandacht voor was. Staken wij onze identiteit dan telkens met ons reispaspoort op zak? Dat denk ik niet. We waren niemand anders dan we waren voor we het land waren binnengetrokken. We prezen en vervloekten de anderen om wat ze beter leken te kunnen dan wij en om hun hebbelijkheden waarmee we niet vertrouwd waren en waaraan we ons ergerden. We zagen onze vooroordelen over anderen bevestigd en sneuvelen. En hoe langer we er waren, hoe meer we die onhebbelijkheden begrepen. Omdat ons duidelijker werd waar ze vandaan kwamen.

AANGEPAST

Wij pasten ons aan, net zoveel als en niet meer dan handig was voor onszelf. Maar of onze identiteit daarmee in het gedrang kwam? Integendeel, de keren dat we het erover hadden - en dat was niet zo vaak - voelden we ons ruimer in ons vel, rijker in onze geest en zagen kleurrijker dan ooit.
We proefden Brits, aten wel eens vet-Amerikaans, nipten van onvervalste Aussie-wijnen,  en savoureerden Belgische pralines, we reden relaxed links, exploreerden een stukje regenwoud, trotseerden regen en wind langs vervaarlijke kustranden, zagen vleerhonden - ja, zo heten ze, die vleermuizen van bijna een meter groot - uit de bomen vliegen én ontdekten dat Ikea en Aldi er net zo thuis waren als bij ons... En we dachten, we hoopten en droomden groots: ons nest is niet langer onze thuis, de wereld is het. En net dat vrezen wereldvreemde mensen als De Winter voor wie identiteit veeleer een kooi is dan een platform van waarop we uitvliegen. Of zoals mijn zoon ons meegaf: een 'mind' is als een parachute, als ze niet opent, dan werkt ze niet.

Populaire posts van deze blog

Help, Sinterklaas is een vrouw...

Het moest er van komen, natuurlijk. Wie erkenning wil als Werelderfgoed, moet zich buiten zijn dorp wagen en zich aan de wereld presenteren. Dat niet iedereen dan applaudiseert met wat je presenteert, hoort er bij. Geef toe, wie niet van kindsbeen af vertrouwd is met de Sinterklaastraditie, moet daar ongetwijfeld vragen over hebben. Niet alleen over het zwart van de knecht van Sinterklaas, maar ook over de outfit van de Sint - een bisschop dan nog wel - en niet in het minst over de vreemde 'pedagogiek' die hij met zich meevoert over de daken. Waar ouders niet in slagen, lost hij in het slechtste geval met 'zak en roe' op en in het beste geval koopt hij de kinderen om met speelgoedgeschenken. Overigens, waarom was er ook nooit eerder protest van vrouwen tegen die homogeen mannelijk gezelschap?
Voor de eeuwigheid Tradities moeten we in ere houden, wordt er bij hoog en bij laag beweerd. Maar is dat zo? Laat ons hopen dat dit niet per se het geval is. Het alternatief - een…

GELEZEN. Sinterklaas: open brief van Nicodemus naar aanleiding van de Pietenkwestie

Aan al wie het lezen wil, aan allen die de tradities hoog  in het vaandel voeren en aan alle overzoenlijken,

U kent mij niet, vrees ik. En hoewel ik u volkomen begrijp, betreur ik het. Misschien, heel misschien herinneren uw ouders mij nog. Mijn naam is Nicodemus. Zegt u dat iets?  Nee? Jammer. Maar vraag het eens aan uw ouders. Als ze heel diep nadenken zal hen het beeld dagen - hoop ik - van een man in pij, zonder mijter, zonder staf, die de Sint mocht vergezellen. Samen met een van de Pieten. We waren met zijn drieën als we halfweg november de kinderen thuis bezochten.

SCHRIFTGELEERDE Piet droeg de zak, ikzelf mocht het Boek van de Sint torsen en het hem aanreiken zodra hij  bij de kinderen thuis hun rapportje voorlas. De wensen van de kinderen mocht ik dan weer noteren in het Boek. Ik was niet voor niets een 'schriftgeleerde'. 
Dat waren leuke tijden, herinner ik mij, met veel plezier. Het is me nog altijd niet duidelijk waarom ik ineens niet meer mee hoefde op Sintentocht. N…

AFGEVRAAGD. Hoe oud is het water in zo'n regendruppel die op het venster valt?

Regendruppels op het raam. Ze zijn transparant. We kunnen er haast doorheen kijken. En misschien was het precies daardoor, door hun transparantie, dat ik mij nooit eerder heb afgevraagd waar het water waarmee zo'n regendruppel zich heeft gevormd, van afkomstig is. Zijn transparantie versluiert zijn geschiedenis.

Hoe oud is dat water? Was het er altijd al? Misschien lag zo'n druppel eeuwen en eeuwen onaangeroerd vermomd als sneeuw op een van 's werelds hoogste bergtoppen. En kon zo'n sneeuwkristal ineens ontsnappen, door de opwarming. Zich in een stroom gooien, ergens op een rots belanden, een steen in een niets ontziende zon en reisde hij verder, die druppel, als damp, gedragen en gedreven door zwoele winden, tot hij bevangen door hoogtevrees, ging samenklonteren met andere bange druppels om uiteindelijk hier uit een hoogzwangere wolk te plenzen, op een doordeweekse zondag, op een raam. Om vervolgens voor een tijdje te verdwijnen in een dorstige grond om van daaruit we…

VERBAASD. En ineens is 'Kaat' uit Thuis een journaalitem...

Eén van de avondjournaals op Eén van de week sloot met een item over de naamsverandering van Franky uit de soap Thuis. Hij werd een zij en heet voortaan Kaat. De Thuis-volgers wisten dat al - nieuws was het dus niet meer - en voor wie Thuis niet volgt, is het bericht totaal zinloos. Wat doet zo'n item dan in het journaal, vroegen wij ons af. We blijven het antwoord schuldig

AUTOPROMOTIE
Tenzij het bericht bedoeld was als autopromotie voor de zender en zijn producties. Maar verwachten wij dat van een journaal op Eén? Wij in geen geval.
Natuurlijk, elke vorm van fictie heeft zijn eigen werkelijkheid en dat de werkelijkheid ook altijd wel een portie fictie meedraagt, tot daar aan toe. We stellen alleen maar vast dat in onze samenleving werkelijkheid en fictie almaar meer mengvormen worden en daarmee maken wij het onszelf en onze samenleving alleen maar nodeloos complexer.

GESCHREVEN. Eigenlijk zijn het ouders die hun kinderen een nieuwjaarsbrief moeten schrijven...

Nieuwjaarsbrief van een vader aan zijn dochter en zoon...
We hebben het nooit eerder in vraag gesteld en vinden dat niet alleen vreemd maar betreuren het ten zeerste. Waarom verlangden wij indertijd van jullie dat je nagelbijtend van de zenuwen - want een verspreking is zo gebeurd - aan ons op Nieuwjaardag - met averechtse ooms en bemoeizuchtige tantes in het publiek - jullie wensen voor het nieuwe jaar voorlazen?
In klas voorgekauwde kost, die elk jaar weer wordt opgewarmd en amechtig wordt geserveerd, dachten jullie over de brieven. En gelijk had je. Het hoorde niet, maar het gebeurde. Traditie, weet je wel.

WARME WERELD
Tradities zijn er om in vraag te worden gesteld. Dat weten jullie intussen. En zie, liever laat dan helemaal niet, doen we het... en we kunnen niet anders dan vast te stellen dat het al die tijd eigenlijk andersom moest. Het zijn ouders die hun kinderen alle goeds mogen toewensen.
En dat doen we, ook al weten we niet zo goed hoe we dat 'alle goeds' concreet ku…

UITWUIVEN. Dertig is hij, bijna en toch zagen wij weer het kleine jongetje dat voor het eerst de speelplaats opstapt...

Luchthaven Zaventem. De vlucht naar Dubai en vervolgens naar Adelaide heeft geen vertraging. Voor ons staat een bijna-dertiger, een kop groter dan wij, hij houdt het overzicht, waakt over zijn koffers, wijkt nauwelijks van zijn vriendin en lijkt weinig last van nervositeit te hebben. We kijken hem aan, verliezen hem niet uit het oog, om maar niets te moeten missen van zijn mimiek, van wat hij denkt en zegt en gebaart en toch, toch gaan op dat zelfde moment duizend-en-een filmrollen aan het draaien in ons hoofd.
Het is niet fraai, uitgerekend nu, nu hij voor een vol jaar Vlaanderen ruilt voor Australië. Het hoort eigenlijk niet, maar de beelden tollen eigengereid in dat warrig hoofd van ons. Ach kijk, we zien ineens het kleine, fragiele jongetje dat met rustige pas voor het eerst over de speelplaats stapt, zonder ommezien. Aan de hand van zijn zus. We worden ineens weer net zo week als toen, die eerste schooldag.

CALEIDOSCOOPAch, we zien zoveel passeren. De beelden tuimelen over mekaar.…

Walter Boeykens en het charisma van de klarinettist

Walter Boeykens is overleden en - het kan vreemd klinken - gelukkig, we hebben het vandaag meermaals gehoord. Hij was ook niet zo maar een klarinettist. Hij was dé klarinettist in Vlaanderen. Hij gaf als geen ander zijn charisma door aan de klarinet, aan de harmonieën, de ensembles en de orkesten waarvan hij altijd meer was dan alleen maar de muzikant.
Hij verdient een monument of op zijn minst een prijs die naar hem genoemd wordt.

  Op een zekere manier deed het ons altijd pijn als we hem hoorden spelen. We voelden ons schuldig. Want ooit, ooit hadden wij de klarinet verraden. Hoe durfden we? Geen instrument dat zo diep en zo donker een klank kan kleuren, geen instrument dat zo frivool en helder hoog kan zingen, geen instrument dat zich zo naturel virtuoos laat bespelen als een klarinet. En dat hebben wij ooit afscheid van genomen.
Ze ligt op de boekenkast, onder het stof en - we hebben ze vanavond nog eens bovengehaald - zonder glans, de sleutels stroef en steeg. Ze lijkt oo…

GEZIEN. UPDATE. Een geknipt jaar. Bakken knipsels over boeken en literatuur uitgeschud boven de zeef...

BEGREPEN. Gennez' voorstel voor schooldag van 8 tot 18 is minder waanzinnig dan het lijkt...

Er wordt nogal te keer gegaan tegen het voorstel van Caroline Gennez (SP.a) over die schooldag van 8 tot 18 uur. Ook mevrouw Van Hecke van het vrij onderwijs vindt het - zo lees ik in de kranten - maar niks. En dat verbaast me niet weinig.
Want uitgerekend dat vrije net was indertijd toch dé kampioen om kinderen en jongeren 'godganse' dagen binnen de schoolmuren vast te houden, neen?
Als wij eventjes uit ons vat nostalgie tappen, dan herinneren wij ons dat wij op het college 's ochtends om 8 uur werden verwacht en dat wij de poorten van datzelfde college 's avonds om precies 19 uur weer zagen openzwaaien om ons naar huis te laten fietsen. Van 8 tot 19 uur was dat dus.

Studie, studie, studie en studie

Lange dagen waren het. 's Winters vertrokken we in de duisternis, 's avonds keerden we in het donker huiswaarts. We waren minstens 12 uur van huis. Van halfacht, ten laatste tot half acht, ten vroegste.
Waarvoor we al die tijd van doen hadden? Studie. Er was studie v…

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…