Doorgaan naar hoofdcontent

VERLOREN. Van het ouderlijke naar het ouderloze huis... de asielplek van onze jeugd is weg

Soms hoor je wel eens mensen beweren dat een huis een ziel heeft. Of mist. Ik hoorde het onlangs nog van iemand die op het punt stond een huis te kopen. Ze was het met een vastgoedman gaan bekijken en had het toen gemerkt terwijl ze de door de lege kamers liep. Het huis had niet alleen karakter, zei ze, het had ook een ziel.
Ik geloofde haar niet. Een leeg huis is een zielloos huis. Over het karakter ervan kunnen we discussiëren. Al was ik ervan overtuigd, toen zij het over die woning had, dat ze met karakter eigenlijk stijl had bedoeld.

VAGE CONTOUREN

Sinds het overlijden van mijn vader, zo vlak nadat hij en moeder naar het rusthuis waren verhuisd, is de ouderlijke woning van mijn zus en ik een ouderloze woning. Er is het een en het ander weggehaald. Van de verhuisde schilderij en fotolijsten zijn alleen nog vage contouren te zien op de muren. Op de rekken in het bureau van mijn vader verraadt wat neergeslagen stof de plaats waar de zakendossiers lagen. Maar het huis staat niet leeg. Veel van wat er was, staat er nog. Levenloos, onaangeroerd. Alsof het leven er ineens is stilgevallen.
Het huis is zielloos, vond ik die ochtend dat ik het bezocht. Het is zoals met het schilderij dat verhuisd is naar het rusthuis. De afdruk van de kader op het behang, de contouren van het schilderij zijn er nog, maar het tafereel, het leven binnen de lijst is weg. En zo is dat met het ouderlijke huis: wat er van rest zijn alleen nog de contouren van het leven dat er zich de voorbije 85 jaar heeft afgespeeld. Het huis is amper nog het decor waarin wij onze herinneringen kunnen projecteren, waaraan we verhalen kunnen ophangen en waarin we in flashbacks de personages nog eens kunnen opvoeren. Maar na de herinnering, na de projectie, na de flashback wacht de zielloze leegte.

VIJF OVER TWAALF

Terwijl ik in een van de kamers documenten aan het zoeken was, verwachtte ik vanuit de huiskamer de vraag van vader of ik wel op de juiste plek aan het zoeken was. "Wacht, ik kom..." dacht ik te horen. "Hoe is het mogelijk. Had ik het nog in geen mapjes gestopt..."
Maar het blijft stil. Zelfs de klok is stilgevallen. Vijf over twaalf. Voor altijd te laat. De ultieme asielplaats - dat is het ouderlijke huis anders altijd - is niet meer. Ons visum ervoor is verstreken. We komen het land van weleer niet meer binnen.

Populaire posts van deze blog

GESPANNEN. De langste dag: toch even gevreesd dat er geen einde aan kwam...

Het heeft niet veel gescheeld. Het zag er zelfs naar uit dat hetDat vandaag tot morgen liep. Zo lang duurde vandaag. Op zich niet vreemd, de kalender wist het op voorhand, het was de langste dag van het jaar. Maar het was wel de eerste keer dat er bijna geen einde aan kwam, toch niet vandaag. Zo lang als vandaag duurde de langste dag nooit eerder. Vermoeden wij. Waaraan dat ligt, zal onderwerp van onderzoek zijn, denken wij. Of we dat ook op rekening van de klimaatverandering kunnen plaatsen? Misschien wel. De tijden veranderen, dat weten we intussen, zo oud zijn we al, maar dat nu ook de tijd zelf op de loop is, dat zou wel eens een totaal nieuw gegeven kunnen zijn.
ging gebeuren.

Het was behoorlijk spannend dus. Je mag er niet aan denken wat de gevolgen hadden kunnen zijn als morgen te laat kwam omdat vandaag buiten alle proporties was blijven duren.Want dan zou gisteren op dit ogenblik voor een deel vandaag zijn geweest en waren wij door het verleden ingehaald. En daarop, zo leer…

VADERDAG. Voor de laatste keer doe ik voor hem wat hij jarenlang voor mij deed...

Ze ligt hier voor me, de vensterenveloppe van de Federale Overheidsdienst Financiën. Uitgerekend op Vaderdag. Zijn naam erop en het adres waar hij intussen al meer dan een jaar niet meer woont. Er lagen er omstreeks deze tijd jarenlang talloze van die enveloppes bij hem, bij ons, thuis op tafel. Van mensen, die net als ik, er weing of geen kennis van hadden wat waar precies moest worden ingevuld.

Voor en na de komma Hij kon dat natuurlijk wel en hij had er ook altijd zin in. In gecijfer, zelfs tot ver na de komma. Wij strandden doorgaans al ruim voor we nog maar een komma konden vermoeden. Dat aangifteformulier, dat van hem en moeder, dat van kennissen en vrienden, dat van familie, dat was haast een leven lang zijn zorg. Terwijl wij seizoensgebonden leefden, leefde hij op het ritme van de aanslagjaren. Met terugwerkende kracht, haast. Ook dus nu weer, met dat aangifteformulier dat een jaar na zijn overlijden arriveert.

Koud zweetEn nu, op Vaderdag, ligt die mosterdgele vensterenvelop…

IN MEMORIAM. Firmin Debusseré: gul in zwier en zwaai, gul in woord en gebaar

VASTGESTELD. Over het succes van 'Ge zit nen echten Winkelnaore...'

Bijna, bijna  één op de vijf Winkelnaren - 506 daarnet om precies te zijn - is lid van de openbare Facebookgroep 'Ge zit nen echte Winkelnoare...' Dat is al geen klein groepje meer. Dat is - om het in termen van vijftig jaar geleden te hebben - meer dan een kerk vol.
De een na de ander - en we doen duchtig mee - halen herinneringen op om te staven dat we echte Winkelnaren zijn.  Ook voor andere gemeenten loopt het behoorlijk storm. De Roeselaarse groep haalt al meer dan 3.300 leden, bij voorbeeld.

Waar komt succes vandaan?

Van waar dat succes? Zou het kunnen dat het hieraan ligt: dat de inwoners van dorpen en steden als herkenbare groep meer verleden dan toekomst heeft?
Of komt  het omdat je in zo'n openbare groep nog eens dorps- of stadsgenoten ziet verschijnen, die je anders nog maar zelden tegenkomt?
Of gaat het om een unieke manier om herinneringen op te halen en om op die manier ons eigen geheugen weer op te frissen?

Thuiskomen

Het is in elk geval, wat ons betreft, een …

VERBIJSTERD. De wereld van de ondercategorieën of de verbazingwekkende eenvoud van Willy Naessens' wereldbeeld

Meedelen, daar had hij het niet moeilijk mee, zei hij donderdagavond in Reyers laat. Oost-Vlaams entrepreneur Willy Naessens, klein én met schulden begonnen, betaalt met plezier belastingen. "Als we belastingen betalen is het omdat we winst hebben gemaakt en als wij het goed hebben, mogen anderen het ook goed hebben. Alleen... ik heb het lastig met de ondercategorie", zei hij er in een gesprek met onder anderen professor De Grauwe, John Crombez en Björn Rzoska.
Ondercategorie? Ja, de ondercategorie. En wat of wie is dat? "De mensen die hun dopgeld op café zitten te verdrinken..." aldus Willy Naessens.

Klassesysteem
Kan het eenvoudiger? Een wereld in categorieën: een ondercategorie en een bovencategorie. Niet langer het klassesysteem, want daar zit je doorgaans met een lastige middenklasse. Nee, een boven- en een ondercategorie. Keep it simple! Waar kennen we dat van?
Anderzijds, het blijft verbazingwekkend hoe mensen als een Willy Naessens een ingenieus en tot op…

HERINNERD. NRC plaatst Thomas Blondeau in galerij van de 13 bijzondere mensen van wie afscheid werd genomen

Op haar Facebook-pagina brengt NRC een eerbetoon aan  13 bijzondere mensen van wie we noodgedwongen afscheid moesten nemen in 2013. Thomas Blondeau is één van die dertien. Hij prijkt er naast onder anderen Nelson Mandela, Lou Reed, Prins Friso,  Gerrit Krol, Margaret Thatcher en  Hugo Chávez. Met een citaat van Thomas Blondeau als kop van het eerbetoonstuk: “Ik wil best groots en meeslepend leven maar meestal heeft mijn trein gewoon vertraging.”
Hij overleed geheel onverwachts, door een hartslagaderbreuk. In een interview in nrc.next van het weekend ervoor stond nog beschreven hoe goed het met Thomas Blondeau ging: hij had, na een lange worsteling met liefdesverdriet, net een nieuwe vriendin. En zijn derde boek, pas verschenen, kreeg goede recensies. Collega’s en lezers en vrienden waren het erover eens. Met de dood van Blondeau ging een van de meest talentvolle en beloftevolle schrijvers van Nederland verloren.


Zijn gave om het bijzondere aan het alledaagse te verwoorden, met de no…

ERVAREN. We bezochten Leiden, lazen Christiaan Weijts en ineens verscheen Thomas Blondeau...

Leiden. We zouden bij onze terugkeer van Leeuwarden niet voorbij Leiden rijden. In de lokale boekhandels - en uitsluitend daar - verkopen ze immers de boekjes uit de Leidse Literaire Reeks. Eerder al opgezocht via de websites van de boekhandels, maar daar troffen we er maar één, soms twee werkjes uit de reeks van vier. Het meest recente boekje in de reeks is van Franca Treur.
Een ommetje voor Ilja L. Pfeijffer, Christiaan Weijts, Nico Dijkshoorn en Franca Treur: het is wel het minste wat we kunnen doen als we al helemaal naar het noorden van Nederland hebben gereisd. Bovendien wilden we het  beeld dat we van Leiden hebben uit de boeken van vooral Pfeijffer toetsen met de werkelijkheid.
Dat we er uitgerekend ook met wijlen Thomas Blondeau zouden worden geconfronteerd, daar hadden we niet op gerekend. Tot we 'Een verplaatsbaar feest' van Christiaan Weijts lazen, het derde boekje in de Leidse literaire reeks van (voorlopig) vier.


"VRIENDELIJK EN VILEIN" Ineens stond hi…

TERUGGEBLIKT. In Memoriam. Etienne Vanherck: rebelse priester, begeesterende proost

Vanavond vernemen wij via onze nieuwswebsite kw.be het overlijden van Etienne Vanherck. Hij overleed aan de gevolgen van een slepende ziekte. Hij werd amper 69 jaar.
Het bericht catapulteert ons meteen terug naar de jaren zeventig, naar het Izegemse Sint-Jozefscollege waar hij als studiemeester van de hoogste jaren aan de slag was.

TARZAN
Tarzan werd hij genoemd. Waar de bijnaam Tarzan precies vandaan kwam? Hij zal het ongetwijfeld geweten hebben en het met veel gebaren en 'in vet' verteld hebben, maar wij weten het niet meer. Zijn imposante verschijning? Wellicht. Zijn stem? Allicht. Hij had een stem als een klok, met een rollende r, hij had - tegen wil en dank - gezag, maar deed daar zelden een beroep op.

ROKEN
Hij werd in 1972 tot priester gewijd en was dus een vrij jonge priester op het college. Maar hij was vooral een rebelse priester. Geen roomse boord, geen zwart kostuumpak, wel nog een stofjas... Hij was ook proost van de KSA in ons dorp en toen we KSA-leider werden, ko…

VERWONDERD. Geldt dat ook voor ons: ons geboortejaar als kwaliteitslabel?

De wafels steken al langer in de automaat, maar het was me pas vanmorgen opgevallen. Op de plastic verpakking  onder de merknaam vermeldt de wafelbakkerij een jaartal. "since 1963" staat er gedrukt. Kijk eens aan, dacht ik, dat bedrijf is jonger dan ik en voert zijn leeftijd aan als kwaliteitslabel. Want wat zou die wafelbakkerij met dat 'since 1963' anders willen zeggen? Wil zij ons wijzen op traditie? Op vasthoudendheid? Degelijkheid? "Het begon met één wafel en zie, 54 jaar later, bakken we ze nog altijd alsof het onze eerste wafels waren?" Wanneer zou Steg-Jola beslist hebben om zijn startjaar als label mee te geven? In 2013 naar aanleiding van zijn 50ste verjaardag?
We hebben er het gissen naar.


LEEFTIJD OF OUDERDOM En toen vroeg ik me af of het vermelden van zo'n jaartal hetzelfde effect heeft bij mensen. Kunnen wij ons geboortejaar inmiddels aanvoeren als kwaliteitslabel?
Sinds we de vijftig voorbij zijn, houden we ons in gezelschap gedeisd als h…

AFSCHEID. Oud-leraar en priester Luc Suys - classicus, KSA-'heemkundige' en schilder - is niet meer

Vanavond liep het bericht van het bisdom binnen dat Luc Suys in Lauwe was overleden. We werden met de slag terug gekatapulteerd naar... september 1970, naar het Sint-Jozefscollege in Izegem, meer bepaald naar de klaslokalen boven de garages, vlak naast de sportzaal en in de onmiddellijke nabijheid van de collegekapel. De zesde Latijnse B.

LATIJNSE WOORDJES Daar gaf hij ons, als leraar Latijn, dagelijks de lijst met 10 Latijnse woordjes die we uit het hoofd moesten leren. Elke dag ook overhoring, op een half blaadje gelijnd papier. Voornaam, naam, datum en - ik vermoed, maar ben het niet zeker - de vermelding JMJ, die stond voor Jezus Maria Jozef. En vervolgens 10 woordjes, een selectie uit de 10 van daags voordien en uit de reeksen van de dagen  ervoor. Een intensieve methode, maar met resultaat. De Woordenlijst was ook een prachtig, stevig uitgegeven boek van de intussen verdwenen uitgeverij Desclée De Brouwer uit Brugge. Negen uur per week.

SCHOOLAGENDA De resultaten van de overhorin…